Kategoria: Blog

  • Nauka angielskiego z LingQ

    Nauka angielskiego z LingQ

    Dzisiaj kolejny wpis o nauce języka angielskiego. Postaram się w nim zaprezentować i zachęcić do używania strony internetowej i aplikacji Ling, dzięki której możemy efektywnie uczyć się języków obcych.

    Od jakiegoś czasu interesuję się nauką języków obcych i szukam skutecznych metod przyspieszających proces nauki. Na swojej drodze natrafiłem oczywiście na wiele różnych rozwiązań i aplikacji. Początkowo wydawało mi się, że Duolingo jest świetną aplikacją ale wkrótce odkryłem, że jej używanie jest stratą czasu. Moim zdaniem znacznie lepszym programem jest Anki, aplikacja do nauki wyrażeń i słówek. Anki naprawdę skutecznie pomaga w zapamiętywaniu ale i tutaj jest jeden problem. Przygotowywanie elektronicznych fiszek i wkuwanie słówek na pamięć jest czasochłonne i niezbyt przyjemne :)

    Jeżeli mamy dużą motywację, to udaje się te niedogodności przezwyciężyć i czynić dobre postępy. Ale jest to trochę „droga przez mękę” i biorąc pod uwagę, że nauka języka trwa długie miesiące, myślę, że można lepiej spożytkować swój czas.

    Kilka miesięcy temu mój kolega Artur (Artur prowadzi bloga Langly) powiedział mi o LingQ. LingQ to software do nauki języków obcych stworzony przez kanadyjskiego poliglotę Steve’a Kaufmanna i jego syna Marka. Otworzyłem sobie konto i sprawdziłem jak to działa ale program nie za bardzo mi się podobał. Robiłem właściwie kilka podejść i za każdym razem interface wydawał mi się mało czytelny a sam proces nauki niezbyt zrozumiały. Od razu dodam, że jeżeli spróbujesz uczyć się z LingQ, to jest bardzo prawdopodobne, że i w Twoim przypadku będzie tak samo. Nie poddawaj się jednak, poświęć kilka godzin na naukę i nagle wszystko wyda się proste i przejrzyste a sam proces świetną zabawą. Ja w każdym razie szybko się przekonałem i aktualnie uczę się francuzkiego czyniąc wreszcie dobre postępy :)

    Na czym polega nauka z LingQ?

    Nauka z LingQ składa się z trzech różnych czynności, są nimi: [1] czytanie tekstów i tworzenie linków, [2] zapamiętywanie słówek i [3] słuchanie plików audio poprawiających rozumienia ze słuchu.

    #1 Czytanie tekstów i tworzenie linków

    Naszą pierwszą czynnością w LingQ jest czytanie i równoczesne słuchanie różnych tekstów w języku, którego się uczymy. Tekstów jest naprawdę bardzo dużo także na pewno znajdziemy coś dla siebie. Zostały one podzielone ze względu na stopień trudności, dzięki czemu unikamy frustracji, „walcząc” ze zbyt trudnym materiałem i nudy, czytając treści, które już znamy.

    Dodatkową świetną opcją w LingQ jest importowanie do programu nowych treści. Mogą to być różnego rodzaju artykuły, np. skopiowane z internetu, teksty piosenek, książki, itd. Czyli uczymy się z materiałów, które lubimy, jeżeli np. interesujemy się piłką nożną, możemy czytać wiadomości sportowe o ulubionych klubach czy graczach. Ktoś kto interesuje się, powiedzmy, podróżami, może uczyć się czytając teksty z blogów podróżniczych. LingQ posiada rónież fajną wtyczkę do przeglądarek internetowych, dzięki której możemy uczyć się czytając teksty bezpośrednio na stronach internetowych bez potrzeby importowania ich do aplikacji.

    Dobrym pomysłem jest importowanie nie tylko tekstów ale również towarzyszących im plików audio. Możemy np. ucząc się słów piosenki dołączyć rónież plik mp3 z samym utworem albo czytając książkę dołączyć świeżkę dźwiękową z audiobooka. Czytanie i słuchanie równocześnie to dobry pomysł bo równocześnie uczymy się wymowy słówek i zdań. Wydaje mi się, że przyspiesza to również cały proces nauki.

    Niemal zapomniałem o najważniejszym czyli o różnych kolorach w LingQ. Po „załadowaniu” nowego tekstu lub lekcji zauważymy słowa w trzech różnych kolorach. Słówka w kolorze białym już znamy, słowek niebieskich nie znamy natomiast słówek żółtych aktualnie się uczymy. Jeżeli ktoś nigdy nie uczył się języka, to po załadowaniu pierwszej lekcji wszystkie słówka będą w kolorze niebieskim. Naszym zadaniem jest stopniowe przekształcanie niebieskich słów w żółte a następnie białe.

    Po rozpoczęciu lekcji klikamy w słowa niebieskie i dołączamy do nich definicje korzystając z różnych słowników. W tym momencie słówka stają się żółte. Następnie, po przczytaniu całego tekstu, korzystamy z fiszek [punkt 2] i stopniowo zmieniamy ich kolor na biały. Na pewno brzmi to trochę niezrozumiale, zobaczmy krótki filmik wyjaśniający tą kwestie (filmik jest w języku angielskim, jeżeli go jeszcze nie znamy zobaczmy jak to mniej wiecej wygląda).

    #2 Zapamiętywanie słówek

    Samo czytanie i słuchanie tekstów jest najbardziej przyjemne ale pojawia się niebezpieczeństwo, że zostaniemy z samymi żółtymi słówkami (czyli tymi w trakcie nauki), które nigdy nie stana się białe (czyli zapamiętane). Pamiętajmy, naszym zadaniem jest zamiana wszystkich kolorów na biały. LingQ ma kilka opcji, które nam w tym pomogą. Tak jak w aplikacji Anki i tutaj nauka odbywa się za pośrednictwem elektronicznych fiszek i metody spaced repetition (słówka słabo zapamiętane są są przypominane często a te które lepiej pamiętamy, rzadziej). Aby uczyć się słówek należy z górnego menu wybrać opcję „Vocabulary” (jeśli językiem aplikacji jest angielski).

    Dostępne są cztery tryby zapamiętywania: Multiple choice (wybieramy właścią odpowiedź z 4 możliwych), Dictation (bardzo słuteczna, słuchamy słówka i wpisujemy odpowiedź korzystając z klawiatury), Close (uzupełniamy brakujące zdania) oraz Cards (standardowe fiszki, pytanie i odpowiedź). Jest tutaj różna masa opcji i nie chcę się za bardzo na ten temat rozpisywać. Dodatm tylko, że zdecydowanie warto z nich korzystać, czyli po przerobieniu lekcji czyli przczytaniu tekstu, poświęćmy kilkanaście minut na naukę słówek. Robiąc to słówka wznoszą się na kilka różnych poziomów w końcowym etapie stają się zupełnie białe.

    Dużo osób popełnia błąd nie zdając sobie sprawy, że zapamiętanie nie jest tym samym co rozpoznanie. Możemy rozpoznawać w tekście wiele słówek ale rzeczywiście ich nie pamiętać i mieć problemy z przywołaniem ich w trakcie rozmowy w języku obcym. Dlatego korzystajmy z trybu Cards i ustawmy fiszki aby na pierwszej ich stronie był język polski a nie angielski. Korzystajmy również z Dictation bo ta opcja pomaga w rozumieniu ze słuchu i uczy poprawnej pisowni.

    #3 Słuchanie plików audio

    Ostatnim etapem nauki z LingQ jest słuchanie „przerobionych” już tekstów w etapie pierwszym ale bez równoczesnego czytania. Pliki audio możemy łatwo importować do swoich telefonów i tabletów i tworzyć z nich całe playlisty. W wolnej chwili słuchamy tych playlist doskonaląc rozumienie ze słuchu. To właściwie wszystko na ten temat, wiele osób zupełnie pomija ten etap nauki ale wydaje mi się to sporym błędem. Rozumienie ze słuchu jest specyficzną sprawnością, którą należy niezależnie rozwijać i która sama nie pojawi się spontanicznie. Skoro przeczytaliśmy już jakieś teksty i znamy słwonictwo, dlaczego nie odsłuchać całości raz jeszcze starając sie zrozumieć co słyszymy?

    O czym warto pamiętać korzystając z LingQ

    Ucząc się z LingQ należy pamiętać, że nie jest to zupełny system nauki. Wydaje mi się, że nawet jeżeli poświęcamy dużo czasu na naukię z programem to i tak powinniśmy kupić sobie dobrą książkę z gramatyką danego języka i czytać ją równocześnie. Teoretycznie da się przygotować treści objaśniające gramatykę i na pewno takie zostały przygotowane. Moim zdaniem nic nie zastąpi jednak podręcznika z ćwiczeniami, który w sposób systematyczny przezentuje zagadnienia gramatyki.

    Podobnie z mówieniem, LingQ nie nauczy nas mówienia w obcym języku. Będziemy mieli ku temu dobre podstawy ponieważ nauczymy się wielu słówek, wyrażeń i całych zdań jednak mówienie jest specyficzną umiejętnością, którą tak naprawdę możemy rozwinąć wyłącznie… mówiąc :). Czyli po powiedzmy 2-3 miesiącach nauki z LingQ, gdy dobrze znamy podstawowe słówka i wyrażenia, powinniśmy szukać okazji do rozmowy. Jeżeli już mieszkamy w UK to nie powinno być z tym większych problemów, jeżeli mieszkamy w Polsce to korzystajmy z rozmów z „native speakerami” via Skype. Rozmówców i nauczycieli możemy łatwo znaleźć na kilku stronach internetowych: MyLanguageExchange.com, Mixxer, ConversationExchange i InterPals.

    Warto również mieć świadomość, że LingQ nie jest zupełnie bezpłatny. Jeżeli zarejestrujesz się po kliknięciu na link partnerski poniżej, będziesz mógł/mogła stworzyć 100 linków czyli zapamiętywać 100 słówek lub wyrażeń. Niestety jest to dosyć mało i po kilku dniach szybko wyczerpiesz ten limit (chyba możesz go zwiększyć zapraszając do LingQ znajomych i przyjaciół). Teoretycznie da się tak uczyć, po prostu szybko zapamiętując słówka i poruszając się w obrębie tych 100, ale w praktyce jeżeli będziemy chcieli systematycznie się uczyć, wcześniej czy później, będziemy musieli opłacać abonament. Nie jest jednak on aż tak drogi, opłacając go miesięcznie zapłacimy $10 czyli około £8.50. Myślę, że to rozsądna cena, płacenie ponadto zwiększa naszą motywację – skoro zapłaciliśmy to trudno nam rezygnować z nauki i stracić pieniądze :)

    Jak rozpocząć naukę z LingQ?

    Program jest dostępny za pośrednictwem strony LingQ (link partnerski) oraz jako aplikacja na telefony i tablety. Osobiście wolą uczyć się przy pomocy komputara ale wiele osób, w tym Steve Kaufmann, z powodzeniem korzysta z iPada i innych tabletów.

    Na zakończenie jeszcze jeden filmik, w którym pomysłodawca LingQ, Steve Kaufmann, rozmawia po polsku po 90 dniach nauki. Myślę, że to najlepsza reklama programu :)

    To wszystko tym razem, mam nadzieję, że zachęciłem Cie do korzystania z LingQ i że dzięki niemu szybko nauczysz się angielskiego. Przy okazji chciałem polecić swoją stronę do nauki języków Repeto, która również została zainspirowana LingQ.

    Jeżeli możesz, daj mi znać co sądzisz o programie, jakie Twoim zdaniem są jego wady i zalety? Być może uczysz się z jakiś innych aplikacji, które możesz polecić? Dzięki z góry!

  • Jak zwiększyć państwową emeryturę w UK?

    Jak zwiększyć państwową emeryturę w UK?

    W dzisiejszym wpisie odnajdziesz ważne informacje o państwowej emeryturze w UK (State pension) oraz o możliwości jej powiększenia.

    Zanim odpowiem na podstawowe pytanie artykułu, przedstawię podstawowe informacje na temat państwowej emerytury w UK tak aby czytelnicy wiedzieli o czym piszę.

    Co to jest państwowa emerytura w UK?

    Państwowa emerytura (State pension) jest to świadczenie wypłacane przez rząd Zjednoczonego Królestwa osobom, które osiągnęły wiek emerytalny. Świadczenia nie należy mylić ani z emeryturą pracowniczą (workplace pension) zapewnianą przez pracodawców czy emeryturami prywatnymi (private pensions), które możemy sobie zorganizować sobie we własnym zakresie (jeżeli np. pracujemy jako sole trader i nie mamy workplace pension).

    Emerytura państwowa ma zapewnić osobom starszym, które już nie pracują, środki materialne potrzebne do normalnego funkcjonowania. Emerytura państwowa w UK nie jest wysoka, jest to w pewnym sensie minimum umożliwiające funkcjonowanie i jeżeli chcemy otrzymywać większe świadczenia, powinniśmy o to zadbać i korzystać z innych rodzajów emerytur albo oszczędzać i inwestować pieniądze prywatnie.

    Zobaczmy krótki filmik prezentujący podstawowe zagadnienia State pension i zmiany wprowadzone w kwietniu 2016 roku:

    Jakie warunki należy spełnić aby otrzymać Państwową emeryturę w UK?

    Zgodnie z ostatnimi zmianami w prawie, aby otrzymywać państwową emeryturę w UK należy spełnić dwa warunki.

    Aby otrzymać pełną State pension w UK w wysokości £155.65 tygodniowo należy odprowadzać składki przez okres 35 lat i osiągnąć wiek emerytalny.

    Pierwszym z nich jest osiągnięcie wieku emerytalnego. Jest on uzależniony od naszej daty urodzenia i od kwietnia 2010 roku coraz bardziej wydłużany. Wiek emerytalny po 2010 roku wzrósł dla kobiet do 65 roku życia, i następnie dla mężczyzn i kobiet do 66, 67 i 68 roku życia. W kolejnych latach rząd prawdopodobnie go wydłuży do 69, 70, itd. Generlanie wprowadzono zasadę, że im ktoś jest młodszy bym będzie pracował dłużej. Jeżeli nie znamy własnego wieku emerytalnego, to bardzo łatwo go sprawdzić. W tym celu odwiedź strone internetową Check your State Pension age, kliknij w zielony przycisk, wybierz „State Pension age”, zaznacz datę urodzenia i płeć.

    Drugi warunek, który musimy spełnić aby otrzymać emeryturę państwową to wymóg odprowadzania składek (National Insurance contributions) przez okres minimum 10 lat. Istnieją sytuacje, w których nie odprowadzamy składek ale możemy otrzymać emeryturę (np. otrzymujemy świadczenia (tzw. benefits) albo nie jesteśmy na zasiłku dla bezrobotnych) ale dla potrzeby naszego artykułu, przyjmijmy, że normalnie pracujemy, składki są odprowadzane i po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymujemy świadczenie. Dwie ważne uwagi, nie wiadomo jak to będzie po wyjściu UK z Unii Europejskiej, ale obecnie wymóg przepracowania minium 10 lat wygląda tak, że można do lat przepracowanych w UK włączać lata przepracowane w UE, np. w Polsce. Czyli, jeżeli ktoś przepracował 6 lat w Polsce i 4 lata w UK i może to udokumentować, otrzyma niewielką emeryturę również z UK.

    Druga ważna informacja, wysokość emerytury państwowej jest uzależniona od liczby lat, w których odprowadzaliśmy składki. Pełne świadczenie, obecnie jest to £155.65 tygodniowo, otrzymamy po przepracowaniu i odprowadzaniu składek przez okres 35 lat. Jeżeli składki były odprowadzanie krócej, np. przez 20 lat, otrzymamy co tydzień świadczenie w wysokości około £89. Skąd to wyliczenie? Każdy rok odprowadzania składek powoduje wzrost wypłacanej kwoty o około £4.45.

    Dobrowolne odprowadzanie składek

    Wiemy już, że regualrne odprowadzanie składek jest ważne bo gwarantuje nam otrzymanie emerytury i zwiększa jej wysokość. Z uwagi na sytuację społeczną wielu Polaków mieszkających w UK może mieć z tym problem. Część z nich na przykład wyjedzie niebawem z UK albo było przez kilka lat w Polsce i w ogóle nie odprowadzało składek NI. Podobnie z samo-zatrudnionymi Polakami, część z nich na początku prowadzenia działalności z uwagni na niskie dochody w ogóle nie odprowadzała składek. Jeżeli osoby te nie zainteresują się tą sprawą i nic nie zrobią, w pewnych okolicznościach mogą otrzymywać niższe emerytury.

    Poniżej screenshot przedstawiający składki National Insurance wpłacone przez osobę, która w trakcie pobytu w UK wróciła na kilka lat do Polski, po czym powtórnie wróciła do UK.

    Jak zwiększyć państwową emeryturę w UK

    Widzimy, że w latach 2007-2011 nie odprowadzono wszystkich składek, co może spowodować, że emerytura będzie niższa. Istnieje jednak pewien sposób na zmianę tej sytuacji. Osoba, która nie odprowadziła wszystkich składek w może je odprowadzić później uzupełniając brakujące lata. Robiąc to być może podwyższy kwotę świadczenia. Nie jest to jednak żelazną zasadą, czasami nadpłacanie składek niczego nie zmieni i będzie wyrzucaniem pieniędzy w błoto. Wszystko zależy od naszey sytuacji i planów.

    Czy warto dobrowolnie odprowadzić składki by mieć większą emeryturę?

    Niestety nie ma jednej odpowiedzi i wiele zależy od naszej sytuacji finansowej, osobistej i priorytetów. Najlepiej zbadać swoją sytuację, zastanowić się nad nią, uzyskać fachową pomoc i podjąć odpowiednie kroki. Nie będę tutaj nikogo zachęcał do nadpłacania składek bo nie zawsze ma to sens. Napiszę jednak o kilka informacji, które warto wziąć pod podejmując decyzję.

    Wróćmy do wcześniejszego przykładu osoby, która wyjechała na kilka lat do Polski. Widzieliśmy, że w roku 2008/2009 nie odprowadziła żadnych składek i że dobrowolna wpłata za ten rok wynosi £689. Pamiętamy przy tym, że rok zapłaconych składek podwyższa emeryturę o £4.45. Jeżeli potraktujemy to jako coś na kształt inwestycji, okaże się, że zwróci się ona po 154 tygodniach czyli mniej więcej po 3 latach pobierania emerytury. Nie ma jednak takiej gwarancji, aby tak się stało, osoba musi dożyć do okresu pobierania świadczenia i żyć jeszcze przez trzy lata. Z drugiej strony, gdyby żyła przez 20 lat od momentu uzyskania świadczenia, otrzymałaby w sumie £4,628, byłby to więc świetny deal. Ponieważ średnia długość życia w UK wynosi około 81 lat i w Polsce 77 lat, raczej warto dopłacić ale, jak powiadam, nie mamy tutaj gwarancji, że będzie to dobra inwestycja.

    Kolejną ważną rzeczą, którą moim zdaniem wziąć pod uwagę jest aktualny wiek osoby. Jeżeli ktoś ma np. 35 lat, odprowadzał pełne składki przez 10 lat i ma 3-letnią przerwę w odprowadzaniu składek, być może nie ma sensu dopłacać. Osoba ta do osiągnięcia wieku emerytalnego ma jeszcze 33 lat czyli wystarczająco dużo czasu aby opłacić brakujące 25 lata. Z drugiej strony, sytuacja w której mamy zagwarantowaną pełną emeryturę wcześniej jest lepsza. Jeżeli mamy jakieś oszczędności, możemy odjeść z pracy wcześniej i zaczekać kilka lat aż uzyskamy pełną emeryturę. Jeśli jednak zabraknie nam tych kilku lat i będziemy chcieli mieć pełną emeryturę, będziemy zmuszeni pracować do samego wieku emerytalnego czyli 65-68 roku życia :(

    Co robić?

    Jak wspomniałem, wszystko zależy od naszej sytuacji i planów na przyszłość więc powinniśmy wykonać następujące kroki: [1] sprawdzić ile odprowadziliśmy składek, czy są jakieś lata z niepełnymi składkami, ile możemy dopłacić, [2] zastanowić się czy warto to zrobić i/lub uzyskać fachową pomoc, [3] podjąć odpowiednie działanie.

    Krok 1: Sprawdź National Insurance Record

    Możemy to zrobić w zasadzie na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest wypełnienie formularza wysłanie zgłoszenia na stronie: Request for statement of National Insurance account. Po uzupełnieniu i wysłaniu formularza za kilka tygodni otrzymamy dokument pocztą informujący o wpłacanych składkach. Jest to łatwy sposób na uzyskanie informacji ale wydaje mi się, że w dokumencie brakuje pewnych danych, dlatego lepszym rozwiązaniem jest odwiedzenie strony Check your State Pension i sprawdzenie co się dzieje z naszymi składkami online. Aby dotrzeć do wszystkich informacji musimy najpier założyć sobie konto w tzw. Government Gateway, następnie logujemy się i klikamy w link „View your National Insurance record” u dołu strony. Powinny pojawić się informacje o wszystkich latach, w których odprowadzaliśmy składki. Jeżeli brakuje składek (przy roku wyświetlony jest napis „Year is not full”) klikamy w „View details” i sprawdzamy jakiej kwoty brakuje i czy możemy dopłacić.

    Krok 2: Zastanów się czy warto nadpłacić składki

    Uzbrojeni w te informacje wykonujemy kolejny krok, szukamy większej ilości informacji i fachowej porady. Każda osoba ma inną sytuację więc odpowiedź nie zawsze będzie jednakowa. Rząd przygotował kilka stron internetowych, które mogą nam pomóc. Możemy na nich uzyskać więcej informacji albo nawet uzyskać bezpłatną poradę. Warto również przeczytać na ten temat kilka artykułów z brytyjskich stron internetowych. Poniżej linki do stron rządowych i artykułów na ten temat:

    Krok 3: Podejmij odpowiednie kroki

    Jeżeli nie ma sensu nadpłacania składek, to niczego nie musimy robić, jeżeli jest sens, powinniśmy nadpłacić brakujące składki. Szczegółowe informacje o sposobach nadpłacenia składek oraz okresach w, których możemy to zrobić, znajdują się na tej stronie: Voluntary National Insurance: How and when to pay.


    Mam nadzieję, że te informacje okażą się pomocne i pomogą w uzyskaniu wyższej emerytury w UK. Jeżeli masz jakieś pytania dotyczące tej tematyki, to proszę wpisz je w sekcji komentarzy poniżej.

  • Jaką kartę kredytową w UK wybrać?

    Jaką kartę kredytową w UK wybrać?

    Chcesz ubiegać się o kartę kredytową w UK? Najpierw sprawdź za darmo swoją zdolność kredytową i swoje szanse na otrzymanie karty:

    » Credit Monitor « » CheckMyFile 14 dni za darmo «

    Osobiście nie jestem zwolennikiem korzystania z kart kredytowych i pożyczania pieniędzy, ale są sytuacje, w których karty się przydają. W dzisiejszym artykule poznasz różne rodzaje kart kredytowych w UK i przeczytasz w jakich sytuacjach warto z nich korzystać.

    Karta kredytowa w rękach odpowiedzialnego człowieka może być jednak przydatnym narzędziem, pozwalającym na optymalizację pewnych „sytuacji”. Dzięki karcie możemy budować swoją zdolność kredytową w UK, bezpieczniej kupować online i w sklepach stacjonarnych, zdobywać cashback czy punkty w programach lojalnościowych albo uzyskać korzystny kurs wymieniając walutę. Wszystko to pod warunkiem, że jesteśmy rozważni i wybierzemy odpowiednią kartę. I o tym właśnie jest ten artykuł, opiszę w nich różne rodzaje kart kredytowych oraz sytuacje, w których mogą się przydać.

    Rodzaje kart kredytowych w UK czyli jaką kartę najlepiej wybrać

    Karty kredytowe do budowania zdolności kredytowej

    Credit builders (lub Poor credit) to generalnie niezbyt atrakcyjne karty z uwagi na wysokie oprocentowanie ale stosunkowo łatwo dostępne niemal dla każdego. Może wydać się to trochę dziwne, ale brak historii zadłużenia działa trochę przeciwko nam i ma negatywny wpływ na zdolność kredytową.

    Firmy pożyczające pieniądze chcą wiedzieć jak wcześniej radziliśmy sobie z długiem, brak takich danych do sygnalizuje potencjalne wyższe ryzyko. Inaczej jeżeli mieliśmy w przeszłości niewielki dług i bez problemów sobie z nim poradziliśmy. I właśnie do tego możemy użyć karty kredytowej. Pamiętajmy aby w należytym czasie spłacać zadłużenie, najlepiej przed okresem naliczeniem odsetek, wtedy unikniemy odsetek. Po kilku miesiącach użytkowania karty, gdy nasza zdolność kredytowa wzrośnie, możemy z niej zrezygnować i wystąpić o lepsze karty na rynku.

    Jeżeli nie wiemy jaka jest nasza zdolność kredytowa, można ją sprawdzić za darmo na kilku stronach internetowych. Checkmyfile oferuje możliwość sprawdzenia zdolności kredytowej za darmo przez 30 dni (później pojawia się opłata £14.99 miesięcznie. Z usługi można zrezygnować w dowolnym momencie).

    Zaletą korzystania z Checkmyfile jest to, że strona prezentuje naprawdę kompleksowe dane w oparciu o dane z 4 agencji kredytowych.

    Jeżeli jednak nie chcecie się bawić w przerywanie usługi, dobrą alternatywą są Moneysupermarket. Na tej stronie możemy za darmo sprawdzać i cyklicznie śledzić swoją zdolność kredytową. Prawdopodobnie odnajdziemy tam nieco mnie danych dotyczących credit score, ale i tak informacje te powinny nam pomóc w zdobyciu upragnionej karty kredytowej.

    Karty kredytowe do zakupów 0%

    Zdarza się, że chcemy coś kupić ale jeszcze nie mamy pieniędzy albo mamy pieniądze gdzieś korzystnie ulokowane i nie chcemy ich „ruszać”. W takich sytuacjach pomocna jest karta 0% on Purcheses. Karta umożliwia zaciągnięcie kredytu bez odsetek na dłuższy okres czasu (obecnie nawet na 27 miesięcy). Drugą okolicznością, w której możemy użyć takiej karty jest sytuacja, w której coś kupujemy od potencjalnie nierzetelnego sprzedawcy. Płacąc kartą kredytową kwotę pomiędzy £100 i £30,000 jesteśmy chronieni, za realizację transakcji odpowiada także wydawca karty kredytowej i w razie problemów otrzymamy pieniądze z powrotem (mówi o tym Section 75 ustawy Consumer Credit Act 1974). Jeżeli nie jesteśmy pewni czy jakaś firma jest rzetelna i wywiąże się ze zlecenia, bezpieczniej jest użyć przy zakupie karty kredytowej.

    Oczywiście musimy uważać, firma która udostępnia kartę liczy na to, że gdzieś po drodze powinie nam się noga i odsetki zostaną naliczane. Oto kilka ważnych informacji, które pomogą nam ją „przechytrzyć”. Pożyczając pieniądze miejmy przygotowany realistyczny harmonogram spłaty długu. Pamiętajmy, że okres bez odsetek wcześniej czy później się skończy i bądźmy przygotowani na zupełną spłatę zadłużenia.

    Nigdy nie wybierajmy pieniędzy z bankomatu ponieważ bank zacznie od razu naliczać odsetki (są to karty 0% na zakupy a nie na wypłaty z bankomatów). Pamiętajmy też o regularnych spłatach przynajmniej minimalnego zadłużenia, najlepiej w tym celu otworzyć direct debit na podstawowym koncie bankowym, wtedy płatności będą realizowane automatycznie. Ostatnia sprawa, wiele firm nalicza tzw. surcharges za płatność kartą kredytową, przed zakupem sprawdźmy czy opłaty są naliczane i weźmy je pod uwagę.

    Jaką kartę kredytową w UK wybrać

    Karty kredytowe do transferu długu

    Tak zwane Balance transfer credit cards to specjalne karty do przeniesienia długu z jednej karty na drugą. I tutaj uzyskujemy pewien dłuższy okres bez odsetek ale najczęściej przeniesienie długu wiąże się transfer fee, opłatą w wysokości około 3% od przenoszonej kwoty. W pewnym okolicznościach ma to sens, jeżeli np. mamy dług w wysokości £2,000 na karcie kredytowej z oprocentowaniem 18%, to w ciągu roku zapłacimy £360 odsetek. Korzystając z karty transferowej, zapłacimy 3% od przenoszonej kwoty a więc tylko £60 i uzyskamy kilkanaście lub kilkadziesiąt miesięcy na zupełną spłatę zadłużenia (musimy dokonywać regularnych wpłat).

    Karty do zbierania punktów w programach lojalnościowych

    Niektóre supermarkety, np. Tesco i Sainsbury, mają rozbudowane programy lojalnościowe zachęcające klientów do robienia zakupów właśnie w nich. Klienci robiac zakupy otrzymują punkty, które następnie zamieniają na gotówkę lub inne atrakcje (wyjścia do kina, restauracji, itp). Korzystanie z kart lojalnościowych to dobry pomysł, zwłaszcza jeżeli i tak robimy zakupy w danym sklepie. Istnieją sposoby szybszego zdobywania punktów i część osób zdobyło rozległą wiedzę jak to robić. Jednym ze sposobów jest użycie specjalnej Points credit card wydanej przez supermarket. Np. korzystając z karty kredytowej Tesco, możemy zbierać punkty kupując w nawet w innych sklepach (w zależności od karty otrzymujemy 1 punkt za każde wydane £4 lub £8). Innymi słowy, mając kartę szybciej zbieramy punkty i zgarniamy wiecej nagród.

    Karty do zbierania cashbacku i nagród

    Niestety jest ich obecnie coraz mniej, generalnie Cashback credit cards umożliwiające odzyskanie części wydanych na zakupy pieniędzy. Np. użycie karty kredytowej ASDA money upoważnia do otrzymania 1% cashbacku przy zakupach w sklepie i stacji paliw Asda oraz 0.5% w innych miejscach. Jeżeli robimy zakupy w sklepie i tankujemy na stacjach paliw ASDA, to warto się w taką kartę zaopatrzyć.

    Karty kredytowe przydatne w podróży

    Ostatnią grupę kart kredytowych, którą chcę omówić stanowią tzw. Travel credit cards czyli karty kredytowe przydatne w podróży. Zabieranie większej ilości gotówki na wakacje może być ryzykowne natomiast płacenie zwykłą kartą debetową za granicą wiąże się z dodatkowymi kosztami. Mając specjalną, podróżniczą kartę kredytową nie musimy brać ze sobą gotówki i nie ponosimy żadnych opłat za transakcje za granicą. Do tego mamy często świetny kurs wymiany walut, o wiele lepszy niż w kantorach. Warto dokładnie przeczytać jakie są szczegółówe warunki danej karty, sam osobiście korzystam z karty Halifax Clarity i właśnie tak jest (świetny kurs, brak opłat). Posługując się kartą za granicą pamiętajmy o kilku sprawach.

    Bywa, że mamy do wyboru czy chcemy zapłacić w walucie kraju, w którym jesteśmy czy też w brytyjskich funtach. W takiej sytuacji wybierajmy zawsze walutę kraju, w którym jesteśmy. Natomiast przy wybieraniu pieniędzy z bankomatu pojawia się często pytanie, czy chcemy przelicznik zagranicznego banku czy nieznany przelicznik naszego banku z UK. Tutaj wybierzmy nieznany przelicznik naszego banku, będzie on znacznie lepszy niż lokalnego (zakładam, że mamy kartę z drobrym przelicznikiem). Ostatnia sprawa, odsetki przy tego typu kartach są naliczane od dnia transakcji więc aby ich uniknąć powinniśmy szybko spłacić zadłużenie przelewając pieniądze z podstawowego konta. Można to zrobić korzystając z bankowości internetowej nawet w dniu transakcji.

    Gdzie szukać najlepszych kart kredytowych w UK?

    Dobrym miejscem gdzie można porównać ponad 100 różnych kart kredytowych jest serwis Moneysavingexpert.com. Po odwiedzeniu strony porównującej karty, z górnego menu możemy wybrać typ karty, która nas interesuje i poniżej pojawi się lista dostępnych kart wraz z opisem informującym o warunkach (oprocentowanie APR, jak długi okres bez odsetek przy kartach 0%, itp). Zaletą korzystania z serwisu jest to, że zanim jeszcze wyślemy zgłoszenie po kartę możemy sprawdzić jakie mamy szanse na jej otrzymanie.

    W tym celu należy kliknąć w przycisk „Check Eligibility” i wypełnić dane osobowe. Takie sprawdzenie nie będzie miało negatywnego wpływu na naszą zdolność kredytową. Gdyby okazało się, że szanse na otrzymanie danej karty są małe, w menu górnym jest kategoria kart, które łatwo uzyskać (Poor credit). W naszym serwisie jest też przydatny artykuł o o budowaniu zdolności kredytowej w UK, gdyby ktoś interesował się tym tematem. Link do artykułu: Jak poprawić swoją zdolność kredytową w UK?

    Przed wyborem karty kredytowej pamiętajmy aby wybrać odpowiednią kartę do naszej sytuacji i przeczytać cały „small print”. Otrzymując kartę powinniśmy wiedzieć dokładnie jaka jest ilość dni bez odsetek, roczne oprocentowanie APR, czy wymagane są wpłaty minimalne, czy można wybierać gotówkę z bankomatu i na jakich zasadach, jaki jest kurs wymiany walut przy płatnościach za granicą, itp.

    Wszystkie te informacje uchronią nas przed płaceniem odsetek i rozczarowaniem. Jeszcze ważną rzeczą jest umiejętne i odpowiedzialne stosowanie karty. Karta kredytowa może być pomocnym narzędziem finansowym ale tylko w rękach odpowiedzialnego człowieka. Osoby, których celem jest wyłącznie pożyczanie pieniędzy i „życie na kredyt” nie powinny w ogóle korzystać z kart kredytowych.

    Mam nadzieję, że te informacje okażą się pomocne i że po przeczytaniu artykułu wiecie już jaką kartę kredytową najlepiej wybrać w UK. Ewentualne pytania i opinie dotyczące tej tematyki proszę wpisywać w komentarzach poniżej.

  • Emerytura z Polski i Anglii. Jak o nią wnioskować i jakie są zasady ich przyznawania?

    Emerytura z Polski i Anglii. Jak o nią wnioskować i jakie są zasady ich przyznawania?

    Co jakiś czas pojawiają się z Waszej strony pytania związane z sytuacją. gdy należy się emerytura z Polski i Anglii. Gdzie składać wniosek, jak emerytura z Polski wpływa na angielską emeryturę itp. Dlatego konieczne informacje postanowiłam zebrać w jednym artykule.

    Poniższy tekst należy jednak traktować jako aktualny tylko na najbliższe 2 lata lub do czasu oficjalnego zakończenia negocjacji UK z Unią Europejską i formalnego i rzeczywistego opuszczenia Unii przez Wielką Brytanią. Do tego czasu obowiązują jeszcze przepisy o unijnej koordynacji świadczeń. Po tym czasie zasady wypłaty emerytur będą obowiązywać zgodnie z umową, jaką Wielka Brytania musi zawrzeć z Polską.

    Emerytura z Polki i Anglii – O jaką emeryturę chodzi?

    Artykuł dotyczy tylko wymagań związanych z new State Pension i emeryturą naliczaną w Zus. Czyli świadczeń wypłacanych przez dane państwo. To jak wypłacane są emerytury prywatne – czy w Anglii czy w Polsce – zależy indywidualnie od Twojej podpisanej umowy z daną instutucją.

    Informacje odnośnie wypłacania emerytury w Unii Europejskiej

    Dzięki temu, że UK należy jeszcze do Unii Europejskiej, to dzięki możliwości swobodnego przemieszczania się i wybierania miejsca pracy w obrębie całej UE, właściwie konieczna okazała się unijna koordynacja systemów emerytur. Dzięki czemu nabycie uprawnień i wypłata świadczeń jest znacznie łatwiejsze. Obowiązuje także w tym zakresie
    zasada równego traktowania. Tzn Polak mieszkający w Wielkiej Brytanii musi być traktowany tak samo jak Brytyjczyk, wedle tych samych praw i regulacji.

    Co dokładnie oznacza w praktyce unijna koordynacja w zakresie emerytur?

    Przede wszystkim, jeśli okres pracy w danym kraju jest zbyt krótki, by nabyć prawa do emerytury tego kraju, to można do nabycia uprawnień doliczyć lata pracy w innym kraju członkowskim.
    Czyli jeśli przepracowałeś w Anglii 5 lat, to jest to za mało, by liczyć na wypłatę brytyjskiej emerytury. Ta jest bowiem wypłacana w przypadku przepracowania 10 lat. Ale jeśli te brakujące 5 lat przepracowałeś w Polsce, wtedy UK zaliczy Ci ten czas w Polsce i uzna, że spełniasz warunki wypłaty emerytury. Ale wypłaci ci ją tylko za czas faktycznie przepracowany na terenie Wielkiej Brytanii. Czyli za te 5 lat. Emerytury bowiem w każdym kraju członkowskim są wyliczane niezależnie , na podstawie prawa w danym kraju, ale możliwa jest możliwa łączna wypłata i koordynacja działań z tym związana.

    Jak wygląda procedura składania wniosku o emeryturę, gdy pracowało się w kilku krajach Unii Europejskiej?

    Przede wszystkim nie trzeba składać wniosku w każdym państwie, w którym się pracowało. Wystarczy bowiem złożyć wniosek w instytucji ubezpieczeniowej jednego z państw członkowskich. To rozpoczyna automatycznie procedurę rozpatrywania uprawnień emerytalnych w pozostałych krajach, w których pracowałeś i byłeś ubezpieczony. Czyli składając wniosek o emeryturę w Polsce, jednocześnie rozpoczynasz procedurę o ubieganie się o emeryturę z Anglii.

    Jakie dokumenty są potrzebne?

    Wniosek zaś składasz przeważnie tam, gdzie aktualnie mieszkasz. Nawet jeśli w danym kraju nie pracujesz, to i tak na mocy unijnych przepisów instytucja ubezpieczeniowa przekaże do właściwego kraju. Czyli jeśli zamierzasz zostać w Anglii, to musisz skontaktować się z International Pension Centre. Możesz to zrobić telefonicznie lub za pomocą formularza online. Nie udało mi się na ich stronie znaleźć wniosków do wypełnienia, więc podejrzewam, że są one wysyłane po uprzednim skontaktowaniu się z IPC.
    Jeśli zaś mieszkasz w Polsce, to ubiegając o emeryturę z Polski i z Anglii, to wniosek składasz do najbliższego oddziału ZUS w swoim miejscu zamieszkania. Wniosek składasz na formularzu ZUS Rp-1E, do którego musisz dołączyć

    • formularz unijny E 207 PL – Informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia osoby ubezpieczonej – wypełniony w pkt. 7, czyli zawierający dane o okresach pracy i ubezpieczenia w danych krajach członkowskim, w naszym przypadku w Anglii
    • dokumenty potwierdzające okres pracy i ubezpieczenia – np NI record statement, P60, P45, payslipy
    • dokumenty potwierdzające prawo do uzyskania polskich świadczeń (świadectwa pracy, legitymacje ubezpieczeniowe itp)
    •  

    Przede wszystkim to na Tobie spoczywa obowiązek dostarczenie odpowiednich dokumentów. Bo bez żadnego wniosku i dokumentów emerytura nie będzie Ci automatycznie wypłacana.

    Czy polska emerytura wpływa na wielkość emerytury angielskiej?

    Takie pytanie pojawiło się przy komentarzach w artykule o State Pension. Jak udało mi się dowiedzieć w Zusie i otrzymanego przez nich ulotki – na pewno emerytura z Anglii nie wpływa na wysokość emerytury z Zusu. Podejrzewam, że podobnie jest w przypadku odwrotnym, czyli że emerytura z Polski nie wpływa na State Pension. Dlaczego podejrzewam ? Bo nie udało mi się uzyskać konkretnego potwierdzenia tej informacji. Na moje pytanie niestety nie dostałam odpowiedzi. Nie wydaje mi się jednak, aby to była prawda, gdyż przeczyłaby zasadzie równego traktowania. Poza tym naliczanie emerytur odbywa się niezależnie i tylko za okresy pracy w danym państwie. Jeśli jednak chcesz upewnić się jak to będzie w Twoim przypadku, a na emeryturę będziesz przechodzić w ciągu najbliższego czasu, skontaktuj się koniecznie z International Pension Centre.

    Czy można złożyć odwołanie od decyzji w sprawie przyznania emerytury?

    Tak, dzięki rozporządzeniom unijnym masz prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji. Dotyczy to jednak sytuacji, gdy prawo do emerytury zostało naruszone w wyniku wzajemnego oddziaływanie decyzji wydanych przez co najmniej dwie instytucje państwo członkowskich. Wniosek taki składa się w instytucji, która taką błędna wg Ciebie decyzję wydała. Czyli będzie to ZUS lub International Pension Centre

    Wkrótce mogę zacząć pobierać polską emeryturę, ale do angielskiej brakuje mi jeszcze kilka lat. Co mogę zrobić?

    Zgodnie z zasadą unijnej koordynacji i polską ustawą emerytalną, prawo do emerytury z ZUS ulega zawieszeniu, jeśli nadal pracujesz. Czyli jeśli twoja umowa o pracę nie została rozwiązana przed nabyciem przez Ciebie prawa do emerytury, to Twoja polska emerytura zostaje automatycznie zawieszona. Żeby ją dostać, musisz zakończyć pracę u brytyjskiego pracodawcy.
    Natomiast nie ma przeciwwskazań by podjąć pracę już gdy otrzymujesz polską emeryturę. Musisz jednak zawiadomić ZUS o podjęciu pracy, gdyż może wysokość przychodu może wpłynąć na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury.
    Tak samo musisz o fakcie otrzymywania polskiej emerytury zawiadomić HMRC – tak jak w przypadku otrzymywania każdego innego dochodu.
    Jeśli więc zależy Ci bardziej na pracy w UK i zostaniu tu na dłużej, to wydaje mi się, że bardziej opłaca się zawieszenie polskiej emerytury i dalsza praca w UK, aż do czasu osiągnięcia angielskiego wieku emerytalnego.

    Emerytura po Brexicie

    To prawdę mówiąc wielka niewiadoma. Tzn podejrzewam, że oba państwa przyjmą racjonalne przepisy i zasady nabycia praw i wypłat będą takie same lub zbliżone, tyle że procedury mogą być bardziej skomplikowane. I możliwe, ze trzeba będzie starać się każdą emeryturę niezależnie. Ale to bardziej moje domysły. Na konkretne ustalenia trzeba będzie poczekać. Na razie przecież oficjalnie Wielka Brytania nie zaczęła jeszcze nawet procedury wyjścia.

    A przede wszystkim zachęcam Cię do gromadzenia także prywatnej emerytury. Ta bowiem bardziej zależy od umowy między Tobą a instytucją emerytalną niż od ustaleń polityków. Poza tym są to konkretne pieniądze gromadzone na Twoim koncie niż wirtualne zapisy, tak jak ma to miejsce chociażby w ZUS.

  • Wydałem więcej pieniędzy niż mam na koncie – wszystko, co musisz wiedzieć o overdraft

    Taki kredyt może się przydać, w sytuacjach, gdy akurat czekamy na należne pieniądze, a dane płatności należy uregulować od razu . Ale trzeba pamiętać, że to jednak dług. Że jest to forma pożyczki, która ma swoje koszta. Czasami wykorzystywanie debetu na koncie może być pierwszym krokiem do spirali długów, jeśli korzystamy z niego ciągle. Jak z niego korzystać, by nie stał się on początkiem kłopotów? Jak uniknąć kosztów z nim związanych? Czy można odzyskać nałożone kary? Czyli o tym, jak poradzić sobie z ovedraft, dowiesz się w dzisiejszym artykule.

    Rodzaje overdraft

    Uplanned/ Unauthorised overdraft

    Czyli niezaplanowany debet na koncie. Oznacza po prostu, że nie omówiłeś z bankiem możliwości zaciągnięcia tego krótkoterminowego kredytu. I jeśli wydasz więcej niż masz na koncie, to bank chętnie pożyczy Ci pieniądze na uregulowanie rachunków, ale też obciąży Cię odsetkami/ opłatami. Tak samo może być w sytuacji, gdy masz możliwość wejścia bezpłatnie na debet, ale znacznie przekroczyłeś dozwoloną kwotę

    Authorised overdraft

    Można go przetłumaczyć jako zaplanowane, autoryzowane obciążenie konta. Czyli umawiasz się z bankiem, że masz taką bezodsetkową pożyczką – do pewnego limitu. Jeśli zdarzy Ci się brak środków na koncie i będziesz musiał wykorzystać debet, to nic nie zapłacisz ekstra.

    Jak wysokie są opłaty za overdraft

    Overdraft charge może składać się

    • z odsetek – w wysokości nawet do 15- 20 %
    • z opłat – dziennych, tygodniowych, miesięcznych lub od dokonanych transakcji

    Sprawdź w swoim banku, na jakiej zasadzie dopuszcza debet i jakie opłaty od niego pobiera.

    Jak poradzić sobie z overdraft, by nie przynosił kosztów

    Żadne opłaty nie są przyjemne. A tym bardziej takie, których mogłeś uniknąć. Bo prawdę mówiąc jest całkiem sporo możliwości.

    Kontroluj swoje konto

    Sprawdzaj, czy na pewno masz wystarczające środki na koncie. W dobie bankowości elektronicznej nie jest to trudne zadanie. Oceniając stan swojego konta upewnij się jednak, czy uwzględnia ono wszystkie rachunki. Dopiero co dokonane płatności mogą nie zawsze pojawiać się w systemie banku. Co może oznaczać, że Twoje konto pokazuje wyższą kwotę dostępnych pieniędzy. Przejrzyj więc zarejestrowane transakcje, upewnij się, że są w nich także te ostatnie dokonane przez Ciebie. Nam kilka razy zdarzyło sie “uwierzyć” bankowi i wydać pieniądze, których nie mieliśmy. Co jak się słusznie domyślacie, skutkowało informacją z banku o karze.

    Poproś zawczasu o podwyższenie limitu debetu

    Jeśli spodziewasz się, że będziesz musiał wyjść poza limit swojego konta, to wcześniej skontaktuj się z bankiem i ustalcie telefonicznie lub w oddziale wysokość zaplanowanego obciążenia.

    Używaj alertów smsowych

    Wg FCA (Financial Condust Authority – instytucji kontrolującej bank w UK) masz 24 % szansę na to, by nie ponieść opłat związanych z debetem, jeśli korzystasz z aplikacji bankowej i alertów sms. Sama także się o tym przekonałam. Dzięki czemu mogłam szybko wpłacić brakującą kwotę. U mnie bank pozwala na nie obciążenie debetu w danym dniu do godziny 15. Jeśli nie wpłacę pieniędzy do tego czasu, zostanę obciążana opłatami. Ale jeśli pieniądze znajdą się na koncie przed tym czasem, nie mam żadnych dodatkowych kosztów

    Poproś o zawieszenie kary

    Jeśli to taka pierwsza sytuacja, to bank może pójść Ci na rękę i zawiesić karę na jakiś czas Albo ją zrefundować. Tak tez było w moim przypadku. Bank zwrócił mi naliczone £ 10 funtów kary (za to, że przekroczyłam debet tylko o £ 2).

    Zmień bank lub konto

    Na taki, który ma bardziej przyjazne warunki debetu. Niektóre banki proponują bezodsetkowe i bezopłatowe debety między £ 100 a £ 300. Jeśli nie chce Ci się zmieniać banku, to sprawdź, czy nie możesz zmienić konta na bezdebetowe. Czyli basic account, które jest całkowite darmowe.

    Niesłuszne kary

    Jeśli uważasz, że kary zostały Ci naliczone niesłusznie, to możesz złożyć formalne zażalenie. Tym bardziej, że nie ponosisz w związku z tym żadnych kosztów. I nie musisz w tym celu zatrudniać żadnych “wykwalifikowanych” firm. Które za bezpłatny procesie składania zażalenia będą Cię chciały obciążyć.
    Miej to jednak na uwadze, że odzyskanie naliczonych kar jest obecnie dość trudnym zadaniem po wyroku Najwyższego Sądu z 2009r. I średnio w ostatnich latach banki zwracają £ 15 rocznie. Dlatego najpierw dobrze się zastanów, dlaczego chcesz zwrotu tych kosztów?
    Czy na pewno Ci się on należy? Czy doczytałeś wszystkie warunki umowy?
    Jeśli jesteś przekonany o swojej słuszności, a bank odmówi zwrotu naliczonych kar, możesz się zwrócić do Financial Ombudsman Service (Rzecznik Praw Konsumenta). Który pomoże Ci szczególnie, gdy:

    • masz trudności finansowe
    • naliczone opłaty były niepropocjonalne do debetu (np £ 35 za £ 1 przekroczonego limitu)
    • gdy wpadłeś w śnieżną kulę długową – zanim zdążysz spłacić jedną karę, naliczane Ci są kolejne odsetki, co sprawia, że Twój dług ciągle się powiększa

    Jeśli spełniasz te warunki, możesz mieć spore szanse na zwrot kar.

    Osobiście nie lubię bardzo mieć jakiekolwiek zadłużenie. Nawet debetu. Ale umiejętne korzystanie z niego (tzn bez konieczności ponoszenia jakikolwiek opłat) może od czasu do czasu być pomocne. Myślę, że warto zadać sobie pytanie, dlaczego właściwie potrzebujesz i korzystasz z debetu? Do czego jest Ci on potrzebny?

    Odpowiedź na nie jest równie ważna i może uchronić Cię przed opłatami. Czy wchodzisz na debet, bo zapominasz o terminach rachunków? Czy może dlatego, że wydajesz więcej niż zarabiasz? Czy traktujesz go tylko jako chwilową dźwignię? Daj znać w komentarzu, jakie masz sposoby na to, by korzystać z debetu, by Ci on pomagał, a nie obciążał.

  • Łatwe zapamiętywanie angielskich słówek z aplikacją Anki

    Łatwe zapamiętywanie angielskich słówek z aplikacją Anki

    W ostatnim odcinku podcastu o najlepszych narzędziach do nauki angielskiego, opowiadałem między innymi o aplikacji Anki, świetnym programie do zapamiętywania angielskich wyrażeń i słówek. Oto bardziej szczegółowa instrukcja, jak jej używać.

    Zacznijmy od informacji, że użycie aplikacji Anki nie musi ograniczać się do nauki angielskiego. Anki program pomoże nam zapamiętywać niemal dowolną treść, słówka innych języków obcych, fakty historyczne, nazwy geograficzne, daty, wzory, słowem wszystko co chcemy na trwale umieścić w naszej pamięci. Korzystanie z aplikacji przypomina odrobinę tradycyjną naukę za pomocą kartek papieru, tzw. fiszek, na których po obu stronach zapisujemy informacje, które chcemy przyswoić. Tym razem uczymy się jednak za pomocą elektronicznych, interaktywnych i inteligentnych fiszek dostępnych w telefonie, tablecie czy komputerze. Metoda jest idealna do wspomagania nauki języka, jeżeli np. czytamy jakąś treść w języku obcym, tłumaczymy coś, oglądamy telewizję czy uczymy się ze zwykłego podręcznika, utwórzmy fiszki z nowymi słówkami i zwrotami i postarajmy się je zapamiętać. Gwarantuję, że zastosowanie aplikacji znacznie przyspieszy proces nauki :)

    Dlaczego warto stosować aplikacjęAnki?

    Anki nie jest oczywiście jedyną aplikacją do zapamiętywania słówek ale wydaje mi się, że jest najbardziej skuteczną. Mówiłem już w trakcie podcastu, że w kontekście nauki angielskiego najczęściej poleca się stosowanie dwóch innych programów: Duolingo i Memrise. Jeszcze do niedawna sam je polecałem, ale kilka miesięcy temu zauważyłem, że ich stosowanie zupełnie nie pomaga w nauce. Jest duża szansa, że ucząc się z Duolingo i Memrise będziemy wznosić się na kolejne poziomy, poznawać kolejne słówka i zwroty ale nigdy nie będziemy mogli użyć ich w trakcie normalnej rozmowy. Dlaczego? Ponieważ mózg człowieka łatwiej zapamiętuje jedynie treści stanowiące logiczną całość oraz informacje, które są dla nas ważne i które można praktycznie zastosować w życiu. O ile nic się w międzyczasie nie zmieniło zarówno Duolingo jak i Memrise nadal prezentuje przypadkowo wymieszane zwroty i słówka a więc treści, których nie sposób zapamiętać. Korzystanie z Anki jest inne, ponieważ sami tworzymy materiał edukacyjny, układamy i segregujemy w najbardziej zrozumiały dla nas sposób i automatycznie dokonujemy selekcji. Tworzone w ten sposób treści są logicznie ułożone i potrzebne i właśnie dlatego możemy je zapamiętać.

    Skąd pobrać Anki program?

    Aplikacja dostępna jest zarówno na większe systemy operacyjne (Windows, Mac, Linux) jak i urządzenia, telefony i tablety, z Android i iOS. Strona internetowa z linkami do plików instalacyjnych znajduje się pod adresem: ankisrs.net. Istnieje również możliwość stosowania aplikacji bezpośrednio z internetowej przeglądarki – aby uczyć się w taki sposób zalogujmy się na stronie: ankiweb.net. Uwaga, istnieje możliwość równoczesnego stosowania programu na wielu różnych platformach, Anki posiada funkcję synchronizacji, dzięki której nowe fiszki i informacje o kolejnych sesjach nauki będą równocześnie dostępne w wielu różnych miejscach. Aby korzystać z tej funkcji, musimy jedynie zalogować się na wszystkich urządzeniach przy użyciu jednego loginu.

    Wydaje mi się, że dołączanie nowych fiszek jest najbardziej wygodne na komputerze czy laptopie natomiast nauka na telefonie i tablecie. Mając zainstalowaną aplikację w swoim telefonie możemy uczyć się właściwe wszędzie, w autobusie i pociągu w czasie dojazdu do pracy czy szkoły, na przerwie, w kolejce, w łóżku i przy śniadaniu :)

    Jak tworzyć fiszki?

    Anki ma dosyć sporo zaawansowanych opcji dobrze opisanych na stronie internetowej i w plikach pomocy, ale my, przynajmniej na początku, skupmy się na podstawowych funkcjach: dołączaniu nowych słówek i nauce. Chociaż możemy korzystać z gotowych treści przygotowanych przez innych użytkowników, wydaje mi się, że mija się to trochę z celem. Takie podejście spowoduje, że te treści będą przypadkowe i nie będziemy mogli ich zapamiętać :/

    Rozpoczynając naukę z Anki powinniśmy rozróżniać, dwie rzeczy talie i karty (jeśli wybierzecie angielski język aplikacji to są to decks oraz cards). Te pierwsze to większe zbiory fiszek natomiast te drugie to indywidualne kartki „papieru” z informacjami do nauki. Możemy mieć jedną główną talię, którą nazwiemy „Angielski”, ale tworzenie mniejszych zbiorów również ma sens i przyspieszy naukę. Możemy tworzyć mniejsze zbiory, które zawierają nowe słówka np. z danego podręcznika. Możemy też grupować słownictwo ze względu na poruszaną tematykę, np. rozmowa z sprawie pracy, zakupy w supermarkecie, itp. Nic nie stoi również na przeszkodzie alby dzielić słownictwo ze względu na jakąś inną cechę, np. zbiór czasowników nieregularnych, liczebników, idiomów, itp. Każda osoba uczy się inaczej więc warto eksperymentować, co przynosi najlepsze rezultaty. Pamiętajmy jednak, że ludzki mózg lubi porządek i łatwiej zapamiętuje poukładane informacje.

    Uruchamiając program otrzymujemy jedną gotową talię, którą możemy dowolnie nazwać. Następnie dołączamy fiszki poprzez kliknięcie w przycisk „Dodaj” i uzupełnienie pól. Pamiętajmy, że program jest uwspółcześnioną wersją papierowych kartek papieru i jego stosowanie jest podobne. Po jednej stronie elektronicznej kartki, w polu Front, wpisujemy pytania, natomiast w polu Back, odpowiedź. Jeśli uczymy się języka obcego, to logicznym wyborem jest umieszczanie w pierwszym polu słówek i wyrażeń po polsku natomiast w drugim polu ich angielskich tłumaczeń.

    Nauka polega na tym, że udzielamy odpowiedzi na pojawiające się pytania, a następnie oceniamy swoje odpowiedzi. Jeżeli nie pamiętamy zbyt dobrze i źle ocenimy odpowiedzi, pytania pojawiać się będą częściej. Jeśli natomiast dobrze pamiętamy treść i dajemy sobie ocenę pozytywną, kartki z pytaniami będą pojawiać się rzadziej. Bardzo prosty koncept ale niezwykle skuteczny w szybszym zapamiętywaniu – nie marnujemy czasu na powtórki pojęć, które znamy i skupiamy się na słabo zapamiętanych.

    Aplikacja umożliwia dołączanie nie tylko słówek czy zdań, tworząc nowe kartki możemy i powinniśmy dołączać do fiszek także zdjęcia i rysunki, dźwięki a nawet pliki wideo. Możemy korzystać też z innych kolorów dla pytań i innych dla odpowiedzi oraz nagrywać własne dźwięki. Im bardziej interaktywna fiszka, tym większa szansa, że łatwiej zapamiętamy informacje. Wszystkie te interaktywne elementy, możemy dołączać wprost z menu albo przez zastosowanie techniki „drag and drop” czyli przyciągnięcia pliku i upuszczenia go w stosownym miejscu.

    Skąd brać dźwięki do fiszek?

    Angielski nie jest językiem fonicznym, to znaczy związek między słowem pisanym a mówionym jest dosyć luźny (np. wymowa różnych słów może być identyczna: np. flower i flour, sea i see albo wright i right) dlatego zawsze do tworzonych fiszek warto dołączać dźwięki. Przyspieszy to zapamiętywanie i równocześnie ułatwi rozumienie ze słuchu. No dobrze, wiemy już, że do fiszek warto dołączać dźwięki, ale skąd je brać? Istnieje całkiem sporo możliwości, oto niektóre z nich:

    • Możemy dyskretnie „pożyczać” je z programów, z których korzystamy i innych stron internetowych :) Czasami aby skopiować dźwięk wystarczy kliknąć prawym przyciskiem myszki w miejscu gdzie dźwięk jest odtwarzany i zapisać go na dysk swojego komputera. Czasami nie ma takiej możliwości i musimy wyświetlić źródło strony (w przeglądarce Chrome np. przycisnąć Ctr + U albo prawy przycisk myszy i „Wyświetl źródło strony”) i odszukać plik manualnie (można np. skorzystać z funkcji wyszukania Ctr + F i wyszukać wszystkie pliki dźwiękowe na stronie wpisując .mp3 albo .wav). Nie chcę tutaj wchodzić w dyskusję o prawach autorskich, ale wydaje mi się, że jeżeli ktoś udostępnia wszystkim dźwięki na stronie internetowej albo już kupiliśmy software, to nic złego się nie stanie, jeżeli dla własnych potrzeb użyjemy tych dźwięków. W razie wątpliwości warto zawsze skontaktować się z właścicielem plików i o to zapytać.
    • Możemy również korzystać z innych talii, przygotowanych i udostępnianych przez innych użytkowników Anki. Wspominałem już, że nie zalecam używania całych talii (jeżeli jesteśmy leniwi i nie chcemy tworzyć sami fiszek, to chyba lepszymi programami będą dla nas Duolingo i Memrise), ale nic nie stoi na przeszkodzie aby je przebudować albo wykorzystać ich dźwięki. Wszystkie talie do nauki angielskiego dostępne są na tej stronie: ankiweb.net/shared/decks/english. Jeżeli interesujecie się innymi językami obcymi czy przedmiotami, to warto również odwiedzić tą stronę: ankiweb.net/shared/decks.
    • Trzecie źródło dźwięków to nagrania przygotowane przez użytkowników serwisu Rhino Spike. Możemy tam opublikować listę słówek i zwrotów i poprosić użytkowników, najlepiej „native speaker’ów”, o ich nagranie. Po pobraniu dłuższego pliku dźwiękowego musimy go jedynie pociąć na mniejsze kawałki z wymową danych fraz. Dobrym darmowym programem, który nam w tym pomoże jest Audacity.
    • Ostatnie źródło, z którego sam często pozyskuję dźwięki, to Google Translate. Musimy tutaj uważać, ponieważ wymowa różnych fraz może być niedoskonała, choć z językiem angielskim nie ma większych problemów. Zaletą używania Google Translate jako źródła dźwięków jest możliwość ich automatycznego dodawania. Jeżeli skorzystamy z tej opcji nie będziemy musieli indywidualnie dołączać plików audio do fiszek. Wystarczy kilka kliknięć i dźwięki błyskawicznie zostaną dołączone do wielu kart. Zaoszczędzimy więc sporo czasu na tworzenie fiszek
      Automatyczne dołączanie dźwięków jest stosunkowo łatwe ale musimy najpierw wgrać dodatek AwesomeTT. W programie Anki zainstalowanym na naszym komputerze wybierzmy: Narzędzia / Dodatki / Przeglądaj i zainstaluj. Wklejmy kod „301952613”, zatwierdźmy i dodatek zostanie zainstalowany.

       

      instalowanie dodatków
      Następnie dołączamy fiszki do danej talii bez dźwięków. W trzecim kroku przechodzimy do menu „Przeglądaj” i zaznaczamy fiszki, do których chcemy dołączyć dźwięki (możemy równocześnie zaznaczyć wiele kart, pomocne może okazać użycie klawiszy Shift i/lub Ctr). Po zaznaczeniu fiszek z górnego menu wybieramy AwesomeTT i „Add audio to selected”. W zależności od języka możemy wybrać kilka różnych źródeł. Warto oczywiście sprawdzić inne, ale ja dla naszego przykładu wybiorę Google Translate (pole Generate using) i English British en-GB (pole Voice). Po prawej stronie zaznaczam gdzie dźwięk ma być dołączony (w moim wypadku jest to druga strona fiszki czyli Back). Jest jeszcze kilka dodatkowych opcji, możemy np. albo zastąpić istniejący dźwięk albo go dodać. Zaznaczamy lub odznaczamy opcję zgodnie z tym, co chcemy osiągnąć. Klikamy w przycisk Generate i dodatek automatycznie pobierze i dołączy dźwięki do zaznaczonych fiszek.
      dołączanie dźwięków
      Czasami zdarza się, że nie uda się dołączyć dźwięków, chyba Google nie lubi takiego ich podkradania. Jeżeli tak się stanie, spróbujmy raz jeszcze za kilka godzin. Za drugim lub trzecim razem wszystko powinno być OK.

    To właściwie wszystko, mam nadzieję, że te informacje przydadzą Ci się i przyspieszą naukę angielskiego. Naprawdę wszystkim polecam przynajmniej wypróbowanie programu Anki. Jeżeli masz jakieś dodatkowe pytania, proszę skorzystaj z komentarzy poniżej. Jestem ciekawy Twojej opinii o Anki, Duolingo i Memrise. Daj mi znać co o nich sądzisz i która aplikacja jest najlepsza. Dzięki z góry!

  • Jak wystąpić o stałą rezydenturę w UK?

    Jak wystąpić o stałą rezydenturę w UK?

    Odbiegamy nieco od tematyki finansowej. Zgodnie z zapowiedzią w podcaście o powrocie do Polski, dzisiaj wpis z informacjami dla osób, które chcą uzyskać w UK stałą rezydenturę (permanent residence).

    Chciałbym od razu poinformować, że nie jestem specjalistą z tego zakresu i przedstawiam tutaj informacje, które zebrałem w ciągu zaledwie kilku godzin. Dlatego proszę traktować niniejszy wpis jedynie jako wstęp to tej tematyki i przed wysłaniem wniosku o rezydencję pozyskać więcej informacji na źródłowych stronach rządowych.

    Zacznijmy od wzmianki, że w myśl obowiązującego prawa Polacy i inni obywatele Unii Europejskiej mieszkający w UK nie są zobowiązani do posiadania specjalnego dokumentu potwierdzającego rezydencję. Na mocy wcześniejszych traktatów Unii Europejskiej możemy swobodnie przyjeżdżać do UK i tu pracować. Wystarczy, że mamy podstawowy dokument tożsamości ze swojego ojczystego kraju. Jeśli jakaś instytucja po przyjeździe do UK potrzebuje od nas potwierdzenia adresu, to zwyczajnie przedstawiamy rachunki za media lub brytyjskie prawo jazdy. Osobiście mieszkam w UK od 11 lat, nie mam „stałej rezydentury” i nigdy nie spotkałem się z żadnym problemem wynikającym z tego faktu. Stała rezydentura jest więc tylko opcją, z której wcale nie musimy korzystać.

    Sytuacja ta może się jednak zmienić. Na 2017 rok zaplanowano referendum w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej i niewykluczone, że Wielka Brytania z niej wystąpi. Nawet jeśli do tego nie dojdzie, Brytyjczycy prawdopodobnie i tak będą negocjować wprowadzenie pewnych zasad ograniczających emigrację, również z państw Unii Europejskiej.

    Jeżeli więc ktoś planuje mieszkać w Wielkiej Brytanii na stałe i obawia się ewentualnych problemów z wjazdem do kraju, dostępem do świadczeń czy załatwieniem niektórych formalności (zakup domu?), to może wystąpić o stałą rezydenturę. Dokument taki jest ważny przez 10 lat i potwierdza nasze prawo do bezterminowego przebywania w UK. Po okresie 10 lat można dokument odnowić, natomiast wyjazd z UK na okres 2 i więcej lat unieważnia stałą rezydenturę.

    Można co prawda od razu wystąpić o brytyjskie obywatelstwo i po jego uzyskaniu mieć pewność, że nikt nas z kraju nie wyrzuci. Procedura uzyskania obywatelstwa jest jednak i bardziej skomplikowana (zdanie egzaminu Life in the UK, udowodnienie, że znamy język angielski) i droższa (dorosła osoba płaci za obywatelstwo £1,005, dziecko £749 podczas gdy rezydentura kosztuje tylko £65 dla każdej osoby). Nie wszyscy Polacy chcą też zostać Brytyjczykami. Myślę więc, że dla osób, które niepewnie patrzą w przyszłość permanent residence jest dobrą alternatywą. Bez względu na okoliczności, posiadanie dokumentu poświadczającego rezydencję w UK na pewno nam nie zaszkodzi, a być może pomoże.

    Warunki

    Aby uzyskać stałą rezydenturę musimy spełnić kilka warunków. Szczegółowe informacje dotyczące wszystkich kryteriów dostępne są w formularzu EEA (PR). Ja tutaj, dla naszych potrzeb, zaprezentuję podstawowe wymagania, które spełnia większość Polaków mieszkających w UK. Oto one:

    • Stałe przebywanie na terenie UK przez okres 5 lat jako:
    • Tzw. ‘qualified person’ z kraju członkowskiego Unii Europejskiej. W czasie 5 lat pobytu musimy albo pracować lub być samo-zatrudnieni (self-employed), samo-wystarczalni (’self-sufficient’, chyba oznacza to, że żyjemy nie pobierając zasiłków), studiować ewentualnie być zarejestrowanym bezrobotnym (jobseeker).
    • O stałą rezydenturę mogą się także starać członkowie rodzin 'qualified persons’.
    • O rezydenturę mogą się także starać osoby, które pracowały w UK i przeszły na emeryturę, zakończyły aktywność lub pracują za granicą, ale chcą zachować prawo do pobytu w UK oraz członkowie ich rodzin.
    • Być osobą o „dobrym charakterze” (ten wymóg nie jest wyraźnie sprecyzowany, ale w formularzu są pytania dotyczące przestępstw i wykroczeń więc można się domyślać, że osoby, które weszły w konflikt z prawem w pewnych okolicznościach nie otrzymają prawa do bezterminowego pobytu).

    Jeśli chodzi o pierwszy wymóg nieprzerwanego pobytu przez okres 5 lat, w każdym roku powinniśmy być w UK co najmniej 6 miesięcy. Wyjątkiem są dłuższe wyjazdy, maksymalnie 12 miesięcy, wynikające z ważnych powodów, np. leczenia, urodzenia dziecka albo pracy za granicą.

    Koszt

    Jak wspomniano, uzyskanie stałej rezydentury kosztuje £65. Kwotę tą musi uiścić każda osoba, która występuje o dokument, przykładowo jeżeli równocześnie występujemy o rezydenturę dla wszystkich członków 4-osobowej rodziny, to musimy zapłacić £230 (4 x £65). Opłatę możemy uiścić na kilka różnych sposobów: dołączając do aplikacji czek, bankers draft, postal order lub informację o karcie kredytowej lub debetowej. Szczegółowe informacje jak zapłacić za rezydenturę znajdują się w formularzu EEA PR (Payment Guidance)

    Skąd pobrać formularz?

    Formularz możemy pobrać ze strony: Apply for a document certifying permanent residence or permanent residence card: form EEA (PR). Interesujący nad dokument to Application for a document certifying permanent residence or permanent residence card: form EEA (PR), ale tuż pod nim odnajdziemy drugi plik pdf ze wskazówkami jak jak wypełnić formularz (nazywa się EEA(PR): guidance notes). Oczywiście warto zapoznać się i z tym dokumentem.

    Jak wypełnić formularz?

    Wypełnienie formularza nie jest łatwe dlatego po jego pobraniu powinniśmy szczegółowo zapoznać się z wszystkimi informacjami i wskazówki jak go uzupełnić (sporo z nich odnajdziemy w samym formularzu). Warto również zapoznać się ze wspomnianymi guidance notes, czyli wskazówkami i dodatkowymi informacjami jak to zrobić. Jeżeli nie znamy dobrze języka angielskiego skorzystajmy z pomocy znajomych albo firmy, która zajmuje się sprawami imigracyjnymi i ma stosowną akredytację.

    Uwaga, cały formularz jest bardzo długi, ma aż 82 strony. Drukujemy, uzupełniamy i wysyłamy wyłącznie strony, które dotyczą naszej sytuacji. Na pewno będzie to pierwsza strona formularza i dane dotyczące płatności (Payment details). W dalszej kolejności strony o naszej sytuacji i sytuacji członków naszej rodziny (od sekcji Section 1 – Applicant’s details i dalej). Sekcja 3 (Section 3 – About your application) podpowie nam, które części formularza powinniśmy jeszcze uzupełnić. Wypełniamy jeden formularz dla całej rodziny a nie formularze indywidualne.

    Po wydrukowaniu potrzebnych sekcji formularza uzupełniamy je czarnym kolorem i drukowanymi literami. Starajmy się wypełnić wszystko czytelnie, nie zapominajmy o odstępach pomiędzy wyrazami i sekcjami. Staranne wypełnienie formularza zwiększy nasze szanse, że zostanie on zaakceptowany.

    Obok samego dokumentu będziemy musieli również dołączyć zdjęcia (2 zdjęcia takie same jak do paszportu, podpisane z tyłu, umieszczone w małej kopercie i przypięte do formularza), dokument poświadczający naszą tożsamość i narodowość (paszport, dowód osobisty), dokument, które mogą poświadczyć związki w rodzinie (akty urodzenia, małżeństwa, itp). To nie wszystko :) Musimy również poświadczyć fakt bycia zatrudnionym (certyfikaty P60, listy od pracodawców), samo-zatrudnionym (poświadczenie odprowadzania składek NI, faktury, wyciągi z kont bankowych, itp), studentem (listy z uczelni), bezrobotnym (list z biura pracy). Informacje na temat dokumentów, które należy dołączyć do formularza znajdują się w „Section 18 – Documents and evidence”.

    Gdzie wysłać formularz?

    Wypełniony formularz wraz ze wszystkim dodatkowymi dokumentami należy wysłać na adres:

    Home Office – EEA applications
    PO Box 590
    Durham
    DH99 1AD

    Ponieważ jest to ważna przesyłka, warto wysłać ją przy użyciu Royal Mail special lub recorded delivery. Przed wysłaniem zgłoszenia sprawdźmy, czy zawiera wszystkie informacje i dodatkowe dokumenty (zdjęcia, paszporty, dowody tożsamości, akty urodzenia, akty małżeństwa, itp.). Nie zapomnijmy podpisać formularza :)

    Jeżeli wszystko poszło po naszej myśli, to po kilku tygodniach otrzymamy dokument poświadczający rezydencję. W razie problemów natomiast zostaniemy poproszeni o uzupełnienie informacji lub nową dokumentację. Wnioski od osób, które nie spełniają wymagań zostaną odrzucone.

    Pytania i odpowiedzi

    Czy mogę ubiegać się o rezydenturę jeżeli nie mam WRS?

    Jeżeli ktoś przebywa w UK ostatnich 5 lat i spełnia pozostałe warunki, to brak certyfikatu Worker Registration Scheme nie powinien być przeszkodą w zdobyciu stałej rezydentury. Taką informację uzyskałem w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem UK Visas and Immigration. WRS zniesiono 30 kwietnia 2011 a więc ponad 5 lat temu. Oznacza to, że przez ostatnie 5 lat nie było obowiązku posiadania certyfikatu więc nie ma większego znaczenia czy go mamy czy nie. Wypełniając aplikację należy podać prawdziwą datę przyjazdu do UK ale udokumentować nieprzerwany pobyt w UK z ostatnich 5 lat, kiedy WRS już nie obowiązywał.

    Nie pamiętam dokładnych dat wszystkich wyjazdów z UK. Co mam wpisać?

    Pewnym rozwiązaniem tego problemu może być sprawdzenie skrzynki mailowej, gdzie być może odnajdziemy potwierdzenia lotów, przepraw promowych, wczasów, wakacji z datami wyjazdów. Jeżeli nie uda się ustalić tego w ten sposób, nie mamy innego wyjścia jak podanie informacji o wyjazdach, które pamiętamy z przybliżonymi datami. Zadaniem ubiegającego się o rezydenturę jest udowodnienie nieprzerwanego 5-letniego pobytu w UK także skupmy się na ostatnich 5 latach i podajmy przybliżone daty.


    Mam nadzieję, że informacje tu zawarte okażą się przydatne i pomogą w zdobyciu stałej rezydentury. Jeżeli coś nie jest jasne, zachęcam do zadawania pytań w sekcji komentarze. Postaram się odpowiedzieć na każde pytanie ale liczę również na pomoc bardziej zorientowanych w temacie czytelników.

  • ID, telefonia komórkowa od Carphone Warehouse

    ID, telefonia komórkowa od Carphone Warehouse

    Kilka miesięcy temu Carphone Warehouse uruchomił własną sieć telefonii komórkowej ID. Spróbujmy przyjrzeć się ofercie tej sieci bardziej szczegółowo.

    Takich wirtualnych operatorów komórkowych w UK jest znacznie więcej. Giffgaff, People’s operator czy Lebara, że wymienię kilka firm. Czym ma różnić się ID od konkurentów? Twórcy firmy twierdzą, że sieć została stworzona dla „pokolenia które ma obsesję na punkcie mobilnego internetu”. Rzeczywiście, większość z oferowanych planów zapewnia tani dostęp do sieci i to w technologii 4G.

    To co od razu rzuca się w oczy przy sprawdzaniu oferty, to trzy różne typy oferowanych planów. Oznaczone żółtym kolorem kontrakty GoTo są przeznaczone dla zwykłych użytkowników, natomiast niebieskie plany ShockProof dla osób, które chcą kontrolować swoje wydatki (każdy taki plan zawiera „cap”, rodzaj blokady uniemożliwiającej przekroczenie limitów i zapłacenie wyższych rachunków). TakeAway, droższe kontrakty zielone, przeznaczone są dla osób, które często podróżują i dzwonią z zagranicy (darmowym roaming w 29 krajach).

    W sumie na stronie internetowej ID Mobile odnajdziemy kilkadziesiąt różnych planów cenowych, które można precyzyjnie dostosować do naszych potrzeb. Ceny najtańszych kontraktów zaczynają się od £5.00 miesięcznie i rosną wraz z limitami na rozmowy, SMS-y i dostęp do sieci. Każdy z planów cenowych ma jeszcze dodatkowe warianty – płacąc tyle samo możemy zadecydować czy chcemy np. więcej minut na rozmowy czy większy limit danych. Dodatkowo, możemy jeszcze dokupować różnego rodzaju Add-ons czyli „dodatki” zwiększając limity.

    Na pewno wszystkich interesują ceny za rozmowy z numerami w Polsce. Minuta rozmowy z telefonem stacjonarnym kosztuje 2 p. natomiast z komórką 9p. Koszt wysłania SMS-a do Polski to 30 p.

    Kontrakty i taryfy w sieci ID

    • Kontrakty GoTo plany dla zwykłych użytkowników, najtańszy kosztuje £5.00 miesięcznie (250 minut, 5000 SMS-ów i 250MB danych), najdroższy za £20.00 miesięcznie (2000 minut, 5000 SMS-ów i 10GB danych). Czas trwania kontraktu to 1 miesiąc. Droższe kontrakty GoTo możemy zarówno kupić niezależnie (sim only) lub wraz z jakimś telefonem.
    • Kontrakty ShookProof przeznaczone dla osób, które chcą kontrolować swoje wydatki (np. dobre rozwiązanie dzieci rodziców, którzy chcą ograniczyć wydatki). Każdy plan zawiera 'cap’, limit, po którego osiągnięciu właściciel telefonu nie będzie mógł wykonywać dalszych rozmów (względnie wysyłać SMS-ów czy korzystać z internetu). Są to również plany miesięczne, nie jesteśmy związani drogim kontraktem i możemy zrezygnować niemal natychmiast. Najtańszy plan ShookProof kosztuje identycznie jak w wypadku GoTo £5.00 miesięcznie (250 minut, 5000 SMS-ów i 250MB danych), najdroższy za £20.00 miesięcznie (2000 minut, 5000 SMS-ów i 10GB danych). Kontrakty ShookProof są również dostępne w wersji Sim Only jak i z telefonami.
    • Kontrakty TakeAway są przeznaczone dla osób, które często podróżują i chcą uniknąć dodatkowych kosztów za roaming. Mając plan możemy bez dodatkowych kosztów dzwonić i wysyłać SMS-y aż z 29 państw, są to: Australia, Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Stany Zjednoczone, Szwecja, Węgry i Włochy. Najtańszy kontrakt TakeAway kosztuje £10.00 miesięcznie (250 minut, 5000 SMS-ów i 500MB danych) a najdroższy 22.50 miesięcznie (2000 minut, 5000 SMS-ów i 10GB danych). Uwaga, kontrakty TakeAway trwają 12 miesięcy. I w tym wypadku możemy kontrakt kupić niezależnie lub z telefonem.

    Spróbujmy przedstawić kilka przykładowych kontraktów ID w czytelnej tabeli:

    KosztMinutySMS-yDaneKontraktLink
    £5.002505000250MB1 miesiącSprawdź
    £7.5010050001GB1 miesiącSprawdź
    £10.0010050002GB1 miesiącSprawdź
    £12.5020050003GB1 miesiącSprawdź
    £15.0050050005GB1 miesiącSprawdź
    £20.002000500010GB1 miesiącSprawdź
    Ceny w sieci ID Mobile

    Na stronie internetowej dostawcy jest jeszcze więcej kontraktów, niektóre z nich są w identycznych cenach ale mają więcej minut kosztem mniejszej ilości danych. Tethering czyli dzielenie łącza internetowego z innymi urządzeniami w kontraktach Sim only nie jest dozwolone :( ID oferuje natomiast dostęp do szybszego internetu 4G bez żadnych dodatkowych kosztów :)

    Kontrakty z telefonem, karty sim z danymi, mobilny internet

    Popularne kontrakty Sim only, o których pisałem powyżej nie wyczerpują pełnej oferty sieci. Na stronie internetowej dostawcy możemy również kupić kilkadziesiąt różnych telefonów w dosyć niskich cenach. Najtańsze kontrakty z telefonami zaczynają się już od £7.50 miesięcznie (okres kontraktu 24 miesiące).

    Osoby potrzebujące kart SIM do urządzeń mobilnych, np. tabletów, odnajdą też Data Only Plans*. Za £5 miesięcznie otrzymamy 500MB danych, za £7.50 1GB natomiast za 3G zapłacimy £12.50 miesięcznie. Bardziej wymagający użytkownicy, którzy potrzebują 5GB lub 20GB będą musieli zapłacić odpowiednio £15.00 i £20.00 miesięcznie. Długość każdego kontraktu data only wynosi 1 miesiąc.

    ID zapewnia również internet mobilny wraz z routerem, tzw. Mifi Plan. 24-miesięczny kontrakt kosztuje £15.00 miesięcznie i za tą cenę otrzymujemy 10GB danych w szybkości 4G oraz router internetowy Huawei, do którego będziemy mogli połączyć bezprzewodowo 10 urządzeń.

    Zasięg

    Wydaje mi się, że oferta ID jest atrakcyjna, ale pamiętajmy, że siec korzysta z masztów Three Network i że wiele osób może mieć problemy z zasięgiem. Część naszych czytelników skarży się w każdym razie na słaby zasięg u tego operatora. Przez ewentualnym zakupem warto więc sprawdzić siłę sygnału w miejscu zamieszkania i w miejscu pracy. Można to zrobić klikając w link ID Mobile Coverage Checker i wpisując kod pocztowy.

    Przeniesienie numeru

    Osoby zainteresowane ofertą ID Mobile mogą łatwo przenieść numer telefonu od obecnego operatora. Cała procedura odbywa się online, musimy jedynie uzyskać numer PAC od swojego operatora i wysłać zgłoszenie online. Szczegółowe informacje jak to zrobić odnajdziecie na tej stronie: Keep my number.

    Mam nadzieję, że wszystkie te informacje się przydadzą i pomogą w zmniejszeniu opłat za telefon komórkowy w Wielkiej Brytanii. Jeżeli macie jakieś dodatkowe pytania dotyczące oferty ID, to wpiszcie je proszę w komentarzach poniżej.

  • Jaka będzie Twoja emerytura w UK? Personal Pension

    Jaka będzie Twoja emerytura w UK? Personal Pension

    Mój ostatni artykuł pt. Workplace pensions kończył się niezbyt miłą konkluzją dla osób posiadających własny biznes. W ich przypadku nie mogą liczyć na emeryturę z miejsca pracy.

    Nie oznacza to, że nie mogą nic zrobić. Na szczęście kolejnym rozwiązaniem, i to nie tylko dla osób self-employed, pozwalającym na zgromadzenie większych środków na emerytalne życie jest tzw. Personal Pension. Spróbujmy dowiedzieć się co to takiego

    Personal Pension

    Personal pension to nic innego jak prywatna emerytura czyli taka, którą sam sobie organizujesz. Aby z niej skorzystać musisz zrobić 3 rzeczy: znaleźć firmę, która będzie inwestować twoje pieniądze i wypłacać emeryturę (pension provider), podpisać z nimi umowę i pamiętać o wpłacaniu składek. Tak jak w przypadku workplace pension w większości przypadków możesz liczyć na ulgę podatkową (tzw. tax relief), która zostanie dopisane do każdej wpłaty, twój pension provider się o to postara. Aby upewnić się, że będzie w stanie to zrobić, sprawdź czy firma jest zarejestrowana w HMRC.

    Twoje składki są inwestowane, by Twoje oszczędności w jak największym stopniu zostały pomnożone. W zależności od planu emerytalnego i Twoich preferencji możesz w większym lub mniejszym stopniu decydować o tym, gdzie pieniądze są lokowane.

    Rodzaje personal pension

    Istnieją 3 podstawowe rodzaje personal pension:

    -Standard personal pensions, czyli model, w którym dokonujesz regularnych wpłat, a twoje pieniądze inwestowane są w rozmaite instrumenty w celu osiągniecia jak najwyższego dochodu. Możesz wybrać, w jakie fundusze, środki Twoje pieniądze mają być zainwestowane.

    Stakeholder pension – ten model działa właściwie jak standard personal pension.To,co je odróżnia, to podstawowe warunki,jakie musi spełnić taki fundusz. A są to:

    • opłaty za zarządzanie nie mogą być większe niż 1.5 % wartości funduszu w pierwszych 10 latach i nie większe niż 1 % w latach późniejszych
    • minimalna miesięczna składka to £ 20, ale oczywiście może to być więcej
    • dowolność wpłat – to kiedy zaczniesz, kiedy przestaniesz wpłacać zależy od Ciebie, nie musisz dokonywać także regularnych wpłat i nikt Cię do tego nie może zmusić ani żądać opłat
    • brak opłat za transfer składek do innej firmy emerytalnej (pension provider)

    Jak widać, stakeholder pension pozwalają na naprawdę dużą elastyczność.

    SIPPs (self-invested personal pensions), czyli osobista emerytura osobiście inwestowana :)

    W tym modelu można wpłacać dość znaczne sumy, pozwala też on na duża kontrolę dokonywanych inwestycji, bo właściwie wszystkie decyzje możesz podejmować sam. Możesz tez w tym celu zatrudnić doświadczonego managera (Tutaj znajdziesz listę certyfikowanych managerów SIPP). Ten plan emerytalny jest korzystny dla bardzo doświadczonych inwestorów – gdyż samodzielne inwestowanie to jednak spore ryzyko – lub osób posiadających znaczne fundusze. Minusem SIPPs sa większe opłaty niż w przypadku Standard Personal pension i Stakeholder pension.

    W co można inwestować?

    Firma zarządzająca Twoim funduszem może zaproponować Ci szeroki wybór opcji, jak możliwość inwestowania w fundusze gotówkowe, obligacje państwowe lub korporacyjne, nieruchomości – tzn. fundusze inwestujące w firmy działających na rynku nieruchomości ( choć SIPP pozwala na fizyczne posiadanie budynków lub ziemi), udziały, akcje prywatnych firm. Nie musisz wybierać tylko jednego rodzaju z w/w instrumentów, dozwolone są różnorodne, mieszane opcje inwestycyjne.

    A co, jeśli nie znam się na inwestycjach?

    Wtedy na pewno nie korzystaj z SIPPs :) No chyba, że zatrudnisz managera. Jeśli niepewnie czujesz się na giełdzie lub po prostu nie chcesz brać na siebie odpowiedzialności za dokonywane inwestycje, dopytaj o „default investment fund”, czyli możliwość inwestowania domyślnego, czyli Twoje pieniądze zostaną ulokowane w odpowiednich instrumentach za Ciebie, na podstawie z góry określonych opcji.

    Gdzie mogę znaleźć firmę proponującą fundusze emerytalne? Jak wybrać najlepszą opcję?

    Jednym z takim miejsc jest NEST. To właściwie plan emerytalny (pension scheme), który powstał z inicjatywy rządu angielskiego. Ma on ułatwić przedsiębiorcom wprowadzenie w życie automatic enrolement dla swoich pracowników i zorganizowanie im Workplace pension. Ale i sami pracodawcy czy osoby samozatrudniające się mogą z niego korzystać.
    Plusem są:

    • niskie opłaty (NEST posiada 2 rodzaje opłat:opłatę od każdej wpłaty w wysokości 1.8% oraz roczną opłatę na poziomie 0.3% z wartości funduszu)
    • elastyczność wpłat i niski poziom minimalnej wpłaty. Najmniejsza składka to £ 10 , największa możliwa – £ 4700 w tym roku podatkowym. Możesz je uiszczać regularnie lub w większych kwotach co jakiś czas, a nawet jednorazowo – byle w ramach limitu.

    Minusem jest to, że funduszy z NEST nie można przetransferować do innej planu ani przenieść do niego oszczędności emerytalnych z innej firmy.

    Na szczęście nie trzeba się ograniczać do rządowej propozycji. Pension provider może być firma ubezpieczeniowa, bank, towarzystwo budowlane (building society). Wybór najlepszej opcji może być trudny ze względu na szeroką ofertę na rynku. Ale może pomogą Ci poniższe podpowiedzi:

    • nie spiesz się z podjęciem decyzji, zbierz jak najwięcej informacji, żeby zapewnić sobie jak najszerszy wybór; wiele serwisów internetowych dokonuje porównań firm emerytalnych, po wpisaniu frazy, np. „compare pension provider” na pewno wyskoczy Ci kilka stron z analizami;
    • porównaj proponowane oferty z różnych firm, pytaj o key facts document, czyli dokument ze streszczeniem wszystkich istotnych danymi dotyczącymi umowy i wybieranego planu emerytalnego. Pension provider ma obowiązek zapewnić Ci taki dokument, jeśli tego nie zrobi, masz prawo do formalnej skargi;
    • upewnij się, że stać Cię na opłacanie składek; dopytaj o minimalną składkę, upewnij się, jaki schemat wpłat (regularne czy dowolne w ciągu roku ) zakłada omawiany plan emerytalny, szczególnie jeśli masz nieregularne lub niezbyt duże dochody;
    • sprawdź wysokość i częstotliwość opłat, jakie będą Cię obowiązywać; mogą to być opłaty administracyjne, za transfer składek, za zarządzanie inwestycjami, kary za opóźnioną składkę lub wcześniejsze wypłacenie funduszy; opłaty te potrącane są z Twojego funduszu, tak więc niestety zmniejszają jego wartość;
    • dopytaj jak Twoje pieniądze będą inwestowane i jakie opcje posiadasz, upewnij się, że odpowiada Ci poziom ryzyka inwestycji;
    • udaj się po poradę do niezależnego doradcy finansowego (darmowe porady oferuje portal Money Advise Service, Pension Wise, , The Pension Advisory Service);
    • nie podpisuj niczego, zanim nie będziesz całkowicie pewny, że każdy zapis w umowie Ci odpowiada; sprawdź, czy masz zagwarantowany czas na odstąpienie od umowy.

    Czy można zmienić pension provider?

    Tak. Jeśli znajdziesz kogoś, kto ma lepsze wyniki i pobiera mniejsze opłaty, to dlaczego nie. Sprawdź jednak w swojej umowie, kiedy jest to możliwe, czy istnieją jakieś kary i koszty związane z transferem środków.

    Kiedy mogę mieć dostęp do tych pieniędzy?

    Dzięki tegorocznej zmianie prawa, dostęp do prywatnej emerytury możesz mieć w wieku 55 lat, oczywiście na określonych zasadach.

    Opcje wypłaty

    Personal pension to defined contribution scheme pension. Jeśli i Twoja pracownicza emerytura (Workplace pension) została zorganizowana według tego typu, do niej także odnoszą się te opcje wypłaty.

    Masz kilka możliwości dysponowania swoją prywatna emeryturą. W zależności od Twojego planu i spełnienia określonych warunków nie wszystkie mogą być dostępne. Dlatego zanim podpiszesz dokumenty, sprawdź na co pozwala Twoja umowa. Jakie możesz mieć opcje?
    Zazwyczaj pension scheme pozwala na wypłatę 25 % środków z pension pot jako niepodatkowaną kwotę (tax-free lump sum). Potem masz 6 miesięcy na podjęcie decyzji, co zrobić z pozostałymi 75%. Do wyboru masz:

    • kupno annuity – co pozwala na otrzymywanie regularnych wypłat.
    • przeznaczenie reszty pieniędzy na inwestycję w fundusze, które pozwalają na dokonywanie wypłat (drawdown).

    Możesz też po wypłaceniu ¼ z funduszu (przypominam nieopodatkowanej) resztę także sobie wypłacić od razu– jako lump sum pod warunkiem, że masz zgromadzone nie więcej niż £ 10 000.
    Możliwe, że będziesz mógł też wypłacać gotówkę z pension pot, będzie to wtedy wypłata uncrystallised funds pension lump sums.
    Co ciekawe, na dobrą sprawę możesz wymieszać swoje opcje wypłaty, oczywiście jeśli Twoja umowa na to pozwala.
    Niestety, emerytura też jest opodatkowana. Jeśli więc swoimi wypłatami przekroczysz limity tax- free, Twój pension provider potrąci należny podatek, zanim dostaniesz pieniądze „do ręki”.
    Teraz pora na dokładniejsze objaśnienie tych wszystkich pojęć.

    Annuity

    To stałe, gwarantowane płatności, wpływające przez ustalony przez Ciebie czas na Twojego konto. Gdy przekroczysz wymagany wiek, zamieniasz – kupujesz za swoje oszczędności taką usługę – od swojej firmy emerytalnej lub innego dostawcy. Ofert na rynku może być wiele, i tak jak z towarem w sklepie, jedne firmy mogą proponować annuity lepszej wartości niż inne. Kwota, jaką dostaniesz zależy od:

    • kwoty zgromadzonych oszczędności
    • twojego wieku i płci
    • przewidywanej długości życia
    • odsetek
    • stanu Twojego zdrowia.

    Zawsze dopytaj się, co annuity ma w ofercie. Niektóre bowiem pozwalają na wypłaty tylko przez 10 lat, niektóre na tak długo, jak żyjesz, inne będą wypłacać emeryturę Twojemu partnerowi po Twojej śmierci. Zanim więc dokonasz wyboru, upewnij się, co kupujesz, bo potem nie będzie można już zmienić decyzji.

    Drawdown fund

    To fundusze, pozwalające dokonywać wypłat. Pozostałe środki są zaś inwestowane, by pieniądze cały czas pracowały dla Ciebie. Żeby nie było zbyt prosto, drawdown fund mogą być

    -capped drawn fund

    Fundusze te można było założyć przed 6 kwietnia 2015r, czyli jeśli nie masz jeszcze prywatnego funduszu emerytalnego, to masz teraz tylko jedną opcję w ramach drawdown fund (o czym poniżej). Czym się charakteryzuje capped drawn fund? Pozwala on na inwestowanie pieniędzy, z możliwością dokonywania wpłat i wypłat, z limitem odgórnie ustalonym przez pension provider. Limit ten może być zmieniany co 3 lata, do czasu, gdy osiągniesz 75 lat. Od tego momentu rewizja limitów wypłat będzie następować co roku.

    -flexi-access drawdown fund

    Pozwalają one na

    • elastyczne, pozbawione limitów wypłaty, są one jednak obciążone opłatą
    • kupno krótkoterminowej annuity – regularnych „pensji”, trwający maksymalnie do 5 lat
    • dokonywanie wpłat – jeśli przekroczą one poziom £ 10 000 w ciągu roku, konieczny będzie do zapłacenia podatek

    Jeśli jesteś posiadaczem capped drawn fund, możesz prosić o jego przekształcenie na flexi-access drawn fund.

    Lump sum

    Jest to prawnie ustalona kwota, którą możesz wypłacić z funduszu emerytalnego bez opodatkowania. Zazwyczaj jest to 25 % wartości pension pot. Inna nazwa tej wolnej od podatku wypłaty to “tax-free cash” lub „cash lump sum”.

    Uncrystallised funds pension lump sums

    Ta opcja wypłat oznacza po prostu możliwość wypłat gotówkowych. Pozwala ona na dowolne wypłaty. Każdorazowo przy pobraniu oszczędności (przed osiągnięciem 75 roku życia) 25 % jest zwolnione z podatku, zaś pozostała kwota zostanie dodana do Twojego przychodu i będzie opodatkowana. Wypłaty mogą być obciążone opłatami, pension provider może też ustanowić limit dozwolonej liczby wypłat w roku. Przy wyborze tej opcji trzeba brać pod uwagę, że nie przewiduje ona inwestowania funduszu emerytalnego, gdy już zaczniesz z niego korzystać. Oznacza to, że jego wartość będzie tylko spadać, bo obniżać ją będą inflacja, kolejne wypłaty i prowizje.

    Ochrona pieniędzy

    Firmy emerytalne muszą być pod nadzorem finansowym, co oznacza, że to Twoje pieniądze są chronione. Firmy zapewniające Personal pension muszą być zarejestrowane w Financial Conduct Authority (FCA), a Stakeholder pensions w Pensions Regulator.

    Skontaktuj się z FCA także w przypadku, gdy podejrzewasz, że Twój pension provider złamał prawo. Gdy chcesz złożyć skargę, zgłoś się do Pensions Ombudsman.

    A co się stanie z pieniędzmi po mojej śmierci?

    To zależy od tego, jaką masz umowę ze swoim pension provider i jaką opcję wypłat emerytalnych wybierzesz. Jeśli wybrałeś opcję flexi-access drawdown, to możesz wyznaczyć swojego spadkobiercę, który odziedziczy pozostałe środki z Twojego funduszu emerytalnego. Generalnie jednak dopytaj pension provider, jakie opcje dziedziczenia przewiduje dla Twojego funduszu.

    Czy mogę zabrać pieniądze ze sobą do Polski?

    Z prywatnej emerytury możesz korzystać bez względu na to, gdzie jesteś. Choć nie oznacza to, że pójdzie ona za Tobą. Niektórzy pension provider wypłacają ją tylko na angielskie konto. Inni natomiast pozwalają na transfer składek, także do Polski – podobnie jak w przypadku workplace pension. Upewnij się jednak w swojej umowie, jakie warunki musisz spełnić, by tak się stało.

    Jeśli chcesz dokonać transferu poza granicę UK, to w grę wchodzą tylko konta emerytalne – Indywidualne Konto Emerytalne ( IKE ) czy Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) – czyli polskie opowiedniki personal pension. Najpierw musisz się upewnić, że twoje polskie konto emerytalne zostanie uznane przez angielskiego pension provider za „recognised overseas pension scheme” – czyli, że uzna, że jest to nieangielskie konto, które ma zabezpieczyć Cię na emeryturze. Jeśli nie, instytucja emerytalna może odmówić transferu lub będzie trzeba przy transferze zapłacić 40 (!) % podatku.

    Jeśli interesuje Cię zabranie oszczędności emerytalnych z pracy do ojczyzny, to konieczne będzie wypełnienie formularza APSS 263. Na szczęście nie jest długi, wystarczy, że podasz w nim swoje dane (imię, nazwisko, data urodzenia, podstawowy adres – a jeśli nie jest to adres brytyjski to ostatni adres w UK, datę opuszczenia UK) i dane konta emerytalnego, na jakie chcesz dokonać transferu.

    Jeśli nie będziesz mógł dokonać transferu oszczędności do Polski, najwcześniej będziesz mógł je wypłacić w wieku 55 lat. Najlepiej będzie dowiedzieć się od pension provider, jakie opcje są możliwe, jeśli chce się skorzystać ze zgromadzonych oszczędności, nie będąc w UK. A jeśli planujesz wyjechać, zanim osiągniesz wiek emerytalny, dopytaj się co z Twoim kontem Personal Pension. Możliwe, że będziesz mógł nadal dokonywać wpłat, ale oczywiście zależeć to będzie od pension provider i opcji, jakie przewiduje Twoja umowa.

    I tak przedstawia się sprawa gromadzenia środków na prywatną emeryturę. Szczególnie przydatna jest ona dla osób samozatrudnionych czy prowadzących własne firmy, gdyż jest to właściwie jedyne źródło przychodów emerytalnych poza State pension. Nawet, jeśli myślisz o powrocie do Polski, to dodatkowe oszczędności zapewnią Ci wyższy standard życia – gdziekolwiek będziesz.

    Ciekawa jestem Waszego zdania – czy macie już personal pension, jakie były Wasze doświadczenia w szukaniu pension provider? Jeśli jednak nie myśleliście za dużo o swojej emeryturze, to w następnym artykule opiszę, jak można się do tego przygotować, by zapewnić sobie jak najspokojniejsze (czytaj najbogatsze:) życie na starość.