Co z Polakami w UK po Brexicie?

Kilka dni temu, w piątek 31 stycznia 2020 roku, Zjednoczone Królestwo opuściło Unię Europejską w piątek 31 stycznia. Przeczytaj, co się stanie z Polakami mieszkający w UK.

znak informujący o zamknięciu ulicy

Dobra wiadomość jest taka, że ​​po dniu Brexitu w piątek 31 stycznia dla Polaków i innych obywateli UE mieszkających w UK niewiele się zmieniło. Już za niespełna rok pojawią się pewne zmiany, dlatego moim zdaniem warto przyglądać się tej sytuacji i w razie potrzeby podjąć stosowne kroki.

Aktualna sytuacja

Po 31 stycznia Zjednoczone Królestwo opuściło Unię Europejską i weszło w okres przejściowy (tzw. transition period), w którym będzie negocjowało warunki przyszłej współpracy. Okres przejściowy potrwa najprawdopodobniej do 31 grudnia 2020 roku (koniec roku).

W okresie przejściwym obowiązują nadal wcześniejsze przepisy UE. Swoboda przemieszczania się, która daje obywatelom UE prawo do życia i pracowania w Wielkiej Brytanii i daje obywatelom Wielkiej Brytanii prawo do robienia tego samego w krajach UE, będzie w dalszym ciągu obowiązywać. Oznacza to, że paszport UE lub dowód tożsamości nadal będą ważnym dowodem umożliwiającym wjazd do kraju i podjęcie zatrudnienia.

Swoboda przemieszania się nie jest jedyną kwestią, która pozostała bez zmian. Większość innych sfer życia (wymiana handlowa i naukowa, bezpieczeństwo, etc.) również nie zmieniła się. UK nie jest już w Unii Europejskiej, ale de facto większość „rzeczy” działa na wcześniejszych zasadach.

Oczywiście po zakończeniu okresu przejściowego pojawią się zmiany. Wspomniana swoboda przemieszczania się np., zgodnie z zapowiedziami rządu, zostanie zastąpiona systemem punktowym. Obywatele UE wjeżdżający do kraju będą traktowani na równi z obywatelami spoza UK i aby pracować i zatrzymać się na dłużej w UK będą musieli mieć wizę.

Podobnie będzie z wymianą handlową i innymi sferami życia i gospodarki, ale postanowienia w tej sprawie będą dopiero przedmiotem negocjacji.

Co z Polakami, którzy już są w UK?

Rząd Wielkiej Brytanii zapowiedział, że będzie chronić prawa wszystkich obywateli UE, którzy będą mieszkać w Wielkiej Brytanii w dniu 31 grudnia 2020 r. Szacuje się, że takich osób jest 3.5 miliona, największą grupą wśród tych osób są Polacy.

Chociaż osoby te będą mogły nadal mieszkać w UK, zobowiązane będą do zarejestrowania się w tzw. EU Settlement Scheme.

W naszym serwisie znajduje się bardziej szczegółowy poradnik jak to zrobić. Można go przeczytać klikając link: Settled i Pre-settled status w UK, jak go zdobyć?

Rejestracja jest bezpłatna i należy zarejestrować się do 30 czerwca 2021.

Rejestrując się, musimy poinformować Home Office od kiedy mieszkamy w UK. System rejestracji sprawdzi ten fakt, komunikując się z różnymi instytucjami. Czasami kończy się do pozytywną weryfikacją, ale w wielu wypadkach Home Office prosi o wysłanie dodatkowych dokumentów, potwierdzających pobyt w UK. Mogą to być wyciągi z banku, bilety lotnicze, korespondencję z urzędami, etc.

W zależności od długości naszego pobytu w UK, możemy uzyskać albo status settled, albo status pre-settled.

Settled czy Pre-settled? Jaka jest różnica?

Przetłumaczmy od razu te dwa wyrażenia, aby wszystko było jasne. „Settled status” oznacza status osoby osiedlonej, natomiast „Pre-settled status” należy przetłumaczyć jako status tymczasowy.

To, jaki status zostanie przyznany osobie wysyłającej zgłoszenie, zależy od długości jej pobytu na Wyspach. Status osoby osiedlonej uzyska osoba, która żyła w UK nieprzerwanie przez okres 5 lat. Nieprzerwanie oznacza tutaj co najmniej przez 6 miesięcy w każdym roku, lata są liczone łącznie. Wyjątki od tej zasady zostały opisane na stronie rządowej.

Jeśli chodzi o status tymczasowy (pre-settled status), to otrzymają go osoby, które przebywają w UK poniżej 5 lat. W momencie spełnienia warunku 5-latniego nieprzerwanego pobytu w UK, osoby ze statusem tymczasowym będą mogły wystąpić o status osoby osiedlonej.

To, jaki status otrzymamy będzie ważne, jeśli myślimy o czasowym opuszczeniu UK. Osoby ze statusem settled mogą przebywać za granicą, np. w Polsce, przez okres do 5 lat, zanim stracą status. Natomiast osoby ze statusem pre-settled, mogą przebywać za granicą maksymalnie 2 lata, zanim stracą swój status.

Czy Polacy mogą przyjeżdżać do UK po 31 stycznia 2020?

W okresie przejściowym (transition period) Polacy i inny obywatele UE mogą nadal przyjeżdżać do UK i podejmować pracę – zobowiązani są jednak do rejestracji w EU settlement scheme.

Jak wspomniałem, przyjazd po zakończeniu okresu przejściowego będzie odbywał się na innych warunkach. Rząd planuje wprowadzenie systemu punktowego przypominającego ten działający w Australii. O możliwości zatrudnienia w UK będą decydowały kwalifikacje i potrzeby rynku pracy.

O tym, jak to będzie wyglądać będziemy informować na naszym blogu w momencie pojawienia się szczegółowych informacji.

4 odpowiedzi do Co z Polakami w UK po Brexicie?

  1. Marcin 6 lutego 2020 o 14:36 #

    A czy wiadomo jak będzie wyglądał proces dla rodziców/znajomych którzy będą chcieli odwiedzić nas w uk na dłuższy okres ?

    • Paweł Kłosiński 6 lutego 2020 o 16:10 #

      Niestety nie wiem Marcin, nie ma jeszcze informacji na ten temat.

  2. Kuba 7 lutego 2020 o 10:30 #

    „Szacuje się, że takich osób jest 3.5 miliona, większość z tej grupy to Polacy.”

    Niestety nie jest to prawda. Powinno być: „największą grupą wśród tych osób są Polacy”.